Cinsel Taciz Suçu (TCK 105)
Suçun Tanımı ve Hukuki Niteliği
Cinsel taciz suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesinde düzenlenmiş olup, bir kimsenin vücut dokunulmazlığı ihlal edilmeksizin, cinsel amaçlı davranışlarla rahatsız edilmesini cezalandıran bir suç tipidir. TCK 105/1 hükmüne göre: “Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına hükmolunur.”
Bu suç, cinsel saldırı suçundan (TCK 102) farklı olarak fiziksel temas içermeyen cinsel davranışları kapsar. Failin amacı, mağdur üzerinde cinsel nitelikte bir rahatsızlık yaratmak ve onun huzurunu bozmaktır. Bu yönüyle suç, “cinsel özgürlüğe yönelik soyut saldırı” niteliği taşır.
Korunan Hukuki Değer
Bu suçla korunan temel hukuki değer, bireyin cinsel dokunulmazlığı, cinsel özgürlüğü ve kişisel huzurudur. Kişinin istemediği cinsel içerikli davranışlara maruz kalmaması temel bir haktır. Ayrıca kişinin özel hayatı, psikolojik bütünlüğü ve sosyal itibarı da bu suç kapsamında korunmaktadır. Fiziksel temas olmasa dahi mağdur üzerinde ciddi psikolojik etkiler yaratabilmektedir.
Maddi Unsurlar
Fail: Suç özgü değildir; herkes fail olabilir.
Mağdur: Cinsel amaçlı davranışlara maruz kalan kişidir. Yaş, cinsiyet fark etmez ancak çocuklara karşı işlenmesi halinde farklı hükümler gündeme gelebilir.
Fiil: Cinsel amaçlı taciz davranışı gerçekleştirilmesidir. Sözlü ifadeler, dijital mesajlar, ısrarlı teklifler, takip etme veya jest/mimik ile yapılan cinsel içerikli hareketler bu kapsamdadır.
Netice: Mağdurun rahatsız edilmesi ile tamamlanır. Fiziksel temas veya somut zarar aranmaz; soyut tehlike suçudur.
Nedensellik Bağı: Failin davranışları ile mağdurun rahatsızlık duyması arasında kurulmalıdır.
Manevi Unsur
Cinsel taciz suçu yalnızca kasten işlenebilir. Failin cinsel amaçla hareket etmesi gerekir; bu amaç suçun en belirleyici unsurudur. Taksirle bu suçun işlenmesi mümkün değildir.
Hukuka Aykırılık Unsuru ve Hukuka Uygunluk Nedenleri
Hukuka aykırılık, mağdurun rızasının bulunmaması ile ortaya çıkar. Geçerli rıza varsa suç oluşmaz ancak rıza baskı veya tehdit içermemelidir. Meşru savunma gibi nedenlerin uygulama alanı bu suçta son derece sınırlıdır.
Suçun Özel Görünüş Biçimleri
Teşebbüs: Mümkündür ancak çoğu durumda fiilin gerçekleşmesiyle suç tamamlanır.
İştirak: Mümkündür. Birden fazla kişinin birlikte taciz edici davranışta bulunması halinde müşterek faillik söz konusu olabilir.
İçtima: Tehdit (TCK 106), hakaret (TCK 125) veya ısrarlı takip gibi suçlarla birlikte değerlendirilebilir.
Nitelikli Haller
TCK 105/2 uyarınca; kamu görevi veya hizmet ilişkisi kolaylığından yararlanılması, aynı işyerinde çalışılması, eğitim/bakım ilişkisinden kaynaklanan nüfuzun kötüye kullanılması ağırlaştırıcı sebeplerdir. Ayrıca mağdur işini bırakmak veya okuldan ayrılmak zorunda kalmışsa ceza artırılır.
Daha Az Cezayı Gerektiren Haller ve İndirim Sebepleri
TCK 62 kapsamında takdiri indirim nedenleri uygulanabilir. Failin pişmanlığı ve davranış yoğunluğu etkili olur. Haksız tahrik uygulaması oldukça sınırlıdır.
Artırım Sebepleri
Nüfuzun kötüye kullanılması, iş ilişkisi içinde gerçekleşmesi ve mağdurun yaşam düzenini değiştirecek sonuçlar doğurması en önemli artırım sebepleridir.
Şikâyet – Re’sen Soruşturma Durumu
TCK 105/1 kapsamında basit hali şikâyete tabidir. Ancak TCK 105/2’de düzenlenen nitelikli hallerde suç re’sen soruşturulur.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir.
Yaptırım ve Hukuki Sonuçlar
Basit halde 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası uygulanır. Nitelikli hallerde ise artırılmış hapis cezası ve TCK 53 uyarınca hak yoksunlukları uygulanabilir.
Yargıtay Kararlarından Çıkan Genel Hukuki İlkeler
Yargıtay’a göre en önemli unsur cinsel amaçtır. Her rahatsız edici davranış taciz sayılmaz; davranışın cinsel nitelik taşıması gerekir. Mağdurun rahatsızlık duyup duymadığı ve olayın bütün koşulları birlikte değerlendirilir.
Doktrindeki Görüşler
Doktrinde cinsel taciz suçu, cinsel özgürlüğü koruyan temel normlardan biri olarak değerlendirilir. Baskın görüş mağdurun korunmasının öncelikli olduğunu kabul etmektedir.
Benzer Suçlarla Karşılaştırma
Cinsel saldırı (TCK 102) ile farkı fiziksel temasın bulunmamasıdır. Cinsel istismar ile farkı mağdurun yaş sınırıdır. Hakaret ile farkı ise davranışın cinsel amaç taşımasıdır.
Bu makalede yer verilen değerlendirmeler, Yargıtay’ın emsal nitelikteki kararları esas alınarak ve resmi internet sitesinde yayımlanan metinler üzerinden hazırlanmıştır. Ancak olası güncellemeler ve hata ihtimallerine karşı, ilgili kararların kullanılmadan önce mutlaka Yargıtay’ın resmi kaynaklarından teyit edilmesi gerekmektedir.