TCK 123 Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçu: Hukuki Nitelik, Unsurlar ve Cezai Sorumluluk

Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma Suçunun Tanımı ve Hukuki Niteliği

Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesinde düzenlenmiş olup bireylerin psikolojik bütünlüğünü, iç huzurunu ve günlük yaşamındaki sükûnetini koruma altına alan bir suç tipidir. Bu düzenleme ile kişilerin sürekli, ısrarlı veya rahatsız edici davranışlarla psikolojik baskı altına alınması cezai yaptırıma bağlanmaktadır.

TCK 123 hükmüne göre; “Sırf huzur ve sükûnunu bozmak amacıyla bir kimseye ısrarla telefon edilmesi, gürültü yapılması veya aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması hâlinde fail cezalandırılır.” Bu hüküm ile yalnızca fiziksel müdahaleler değil, psikolojik rahatsızlık yaratan davranışlar da suç kapsamına alınmıştır.

Suç, bireyin iç huzurunu koruyan ve günlük yaşam kalitesini güvence altına alan bir kişisel özgürlük suçu niteliğindedir.

Korunan Hukuki Değer

Bu suç ile korunan temel hukuki değer, bireyin huzur içinde yaşama hakkı ve psikolojik bütünlüğüdür. Anayasal düzeyde doğrudan düzenlenmemiş olsa da özel hayatın korunması ve kişi dokunulmazlığı kapsamında değerlendirilir.

Ayrıca toplumsal yaşamda bireylerin sürekli rahatsız edilmeden yaşamlarını sürdürebilmeleri, kamu düzeninin korunması açısından da önem taşır. Bu nedenle suç, bireysel huzur ile birlikte sosyal barışı da korur.

Maddi Unsurlar

Fail

Bu suçun faili herkes olabilir. Özgü suç niteliği bulunmamaktadır. Komşu, eski eş, tanıdık veya tamamen yabancı bir kişi fail olabilir.

Mağdur

Mağdur, huzur ve sükûnu bozulan gerçek kişidir. Mağduriyetin oluşması için kişinin günlük yaşamının ciddi şekilde rahatsız edilmesi gerekir.

Fiil

Suçun maddi unsuru, sırf huzur ve sükûnu bozma kastıyla gerçekleştirilen ısrarlı ve rahatsız edici davranışlardır. Kanunda özellikle;

• ısrarlı şekilde telefon edilmesi,
• gürültü yapılması,
• hukuka aykırı rahatsız edici davranışlarda bulunulması

örnek olarak sayılmıştır.

Bu davranışların temel özelliği süreklilik ve ısrar içermesidir. Tek seferlik ve basit rahatsızlıklar bu suçu oluşturmaz.

Netice ve Nedensellik Bağı

Suç, neticesi harekete bitişik suç niteliğindedir. Rahatsız edici davranışların gerçekleştirilmesiyle suç tamamlanır. Ayrıca mağdurun somut zarar görmesi şart değildir. Failin davranışı ile huzurun bozulması arasında nedensellik bağı bulunmalıdır.

Manevi Unsur

Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu yalnızca özel kastla işlenebilir. Failin amacı doğrudan mağdurun huzurunu bozmak olmalıdır.

Bu yönüyle suçun en önemli unsuru “sırf huzur bozma amacı”dır. Bu amaç bulunmadığı takdirde suç oluşmaz. Olası kast yeterli kabul edilmez; doğrudan ve özel kast aranır.

Hukuka Aykırılık Unsuru ve Hukuka Uygunluk Nedenleri

Bazı davranışlar hukuka uygun olabilir. Örneğin;

• yasal sınırlar içinde yapılan icra takibi bildirimleri,
• hukuki bildirimler,
• yetkili makamlarca yapılan tebligatlar

huzur bozucu nitelikte olsa da hukuka uygun kabul edilir.

Buna karşılık, sistematik ve keyfi şekilde yapılan rahatsız etme davranışları hukuka aykırılık oluşturur.

Suçun Özel Görünüş Biçimleri

Teşebbüs: Failin huzuru bozma kastıyla icra hareketlerine başlamasına rağmen fiilin tamamlanamaması halinde teşebbüs hükümleri uygulanabilir. Ancak uygulamada suçun tamamlanmış hali daha sık görülür.

İştirak: Suç birden fazla kişi tarafından birlikte işlenebilir. Özellikle organize şekilde yapılan rahatsız etme eylemlerinde iştirak hükümleri gündeme gelir.

İçtima: Aynı fiil kapsamında tehdin (TCK 106), hakaret (TCK 125) veya ısrarlı takip (TCK 123/A) gibi suçlarla birlikte değerlendirme yapılabilir. Bu durumda gerçek içtima hükümleri uygulanır.

Nitelikli Haller

TCK 123’te özel nitelikli hal düzenlemeleri bulunmamakla birlikte fiilin;

• ısrarlı ve sistematik şekilde,
• teknolojik araçlar kullanılarak,
• birden fazla kişiye karşı

işlenmesi cezai sorumluluğu ağırlaştırabilir.

Özellikle telefon, mesajlaşma uygulamaları veya dijital platformlar üzerinden yapılan ısrarlı rahatsızlıklar uygulamada önemli yer tutmaktadır.

Daha Az Cezayı Gerektiren Haller ve İndirim Sebepleri

Haksız tahrik (TCK 29) ve takdiri indirim nedenleri (TCK 62) bu suç bakımından uygulanabilir. Mağdurun önceki davranışları fail üzerinde baskı oluşturmuşsa cezada indirim yapılabilir.

Ayrıca failin pişmanlık göstermesi ve rahatsız edici davranışlarını sona erdirmesi de indirim sebebi olarak değerlendirilebilir.

Artırım Sebepleri

Suçun sistematik şekilde işlenmesi, uzun süre devam etmesi veya teknolojik araçlarla kitlesel şekilde gerçekleştirilmesi cezanın ağırlaştırılmasına neden olabilir. Özellikle mağdur üzerinde yoğun psikolojik baskı oluşması hâkim tarafından dikkate alınır.

Şikâyet – Re’sen Soruşturma Durumu

Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu şikâyete bağlıdır. Mağdurun şikâyeti üzerine soruşturma ve kovuşturma yapılır. Şikâyet süresi içinde başvuru yapılmadığı takdirde soruşturma mümkün değildir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Bu suç bakımından görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir. Süreklilik arz eden fiillerde yetki geniş yorumlanabilir.

Yaptırım ve Hukuki Sonuçlar

TCK 123 kapsamında huzur ve sükûnunu bozan kişi hakkında hapis cezası öngörülmektedir. Suçun işleniş biçimi, sürekliliği ve mağdur üzerindeki etkisi ceza miktarını belirlemede önemlidir.

Mahkeme somut olaya göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi veya adli para cezasına çevrilmesi gibi bireyselleştirme kurumlarını uygulayabilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Bu makalede yer verilen değerlendirmeler, Yargıtay’ın emsal nitelikteki kararları esas alınarak ve resmi internet sitesinde yayımlanan metinler üzerinden hazırlanmıştır. Ancak olası güncellemeler ve hata ihtimallerine karşı, ilgili kararların kullanılmadan önce mutlaka Yargıtay’ın resmi kaynaklarından teyit edilmesi gerekmektedir.