1. Konkordatonun Tanımı
Konkordato (İİK m. 285 vd.), borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında olan borçlunun; borçlarını bir plan dahilinde ödemek, iflastan kurtulmak ve işlerini düzeltmek için alacaklılarının belirli bir çoğunluğuyla vardığı mahkeme onaylı bir uzlaşmadır. Konkordato sadece tacirler için değil, şartları taşıyan her borçlu için (şahıslar dahil) mümkündür. Süreç başladığında borçluya "mühlet" verilir ve bu mühlet içinde borçluya karşı icra takibi yapılamaz, yapılmış olanlar durur.
Bu müessese, "şirketi öldürmek (iflas) yerine yaşatıp borcun hiç değilse bir kısmını ödenmesini sağlama" mantığına dayanır.
2. Hukuki Niteliği
Konkordato, karma bir hukuki niteliğe sahiptir; hem bir "özel hukuk sözleşmesi" hem de bir "mahkeme kararı"dır. Sürecin her aşamasında mahkemece atanan bir "Konkordato Komiseri" görev yapar. Komiser, borçlunun faaliyetlerini denetler, alacaklılar toplantısını yönetir ve mahkemeye rapor sunar. Konkordato projesi, alacaklıların sayı ve miktar çoğunluğuyla kabul edilip mahkemece tasdik edildikten sonra tüm alacaklılar (projeye karşı çıkanlar dahil) için bağlayıcı hale gelir.
Bu süreç boyunca borçlu, mahkemenin izni olmadan malvarlığı üzerinde tasarruf edemez (mal satamaz, rehin veremez vb.).
3. Konkordato Aşamaları
Konkordato süreci genellikle üç ana evreden oluşur:
Geçici Mühlet: Başvuru üzerine mahkeme, gerekli belgeler (bilanço, proje vb.) tamsa 3 aylık bir koruma kararı verir. Bu aşamada şirkete komiser atanır.
Kesin Mühlet: Geçici mühlet içinde şirketin kurtulma ümidi varsa, mahkeme korumayı 1 yıla (gerekirse +6 ay) uzatır.
Tasdik Aşaması: Proje alacaklılarca kabul edilirse mahkemece onaylanır ve borçlar yeni plana göre ödenmeye başlanır.
4. Konkordato Türleri
Amaca ve içeriğe göre üç tür konkordato vardır:
Vade Konkordatosu: Borçların ana parasına dokunulmadan, sadece ödeme süresinin (Örn: 2 yıl ödemesiz, sonra 5 yıl taksit) uzatılması.
Tenzilat Konkordatosu: Borçların bir kısmından (Örn: %40'ından) feragat edilerek kalan kısmın nakit ödenmesi.
Karma Konkordato: Hem vadenin uzatılması hem de borçtan indirim yapılması.
5. Yargı Kararları ve Uygulama Yaklaşımı
Yargıtay, konkordato taleplerinde "Dürüstlük" unsurunu birincil şart sayar. Şirket içini boşaltıp ardından konkordato isteyen kötü niyetli borçluların talepleri hızla reddedilmekte ve bu kişiler doğrudan iflasa sevk edilmektedir. Ayrıca mahkemeler, hazırlanan "Konkordato Ön Projesi"nin gerçekçi olup olmadığını, sektör verileriyle uyumunu çok sıkı denetlemektedir.
Güncel kararlarda, konkordato sürecinde verilen "icra takiplerinin durması" kararının istisnaları (Örn: Rehinli alacaklar, işçi alacakları) titizlikle uygulanarak, koruma kalkanının diğer hak sahiplerini mağdur etmemesi sağlanmaktadır.
6. Değerlendirme ve Sonuç
Konkordato, ticari hayatta bir "yoğun bakım" ünitesidir. Doğru zamanda ve profesyonel bir ekiple (hukukçu, mali müşavir) başvurulduğunda devasa şirketlerin bile küllerinden doğmasını sağlar. Ancak yanlış kurgulanan veya sadece zaman kazanmak için başvurulan bir konkordato, kaçınılmaz iflası daha sancılı hale getirir.
Sonuç olarak, mali dar boğaza giren işletmeler için konkordato yasal ve şerefli bir yoldur. Şişman Hukuk Bürosu olarak, konkordato süreçlerinde borçlu şirketlere proje hazırlama ve komiser yönetimi danışmanlığı verirken; alacaklı müvekkillerimizin de bu süreçlerde alacaklarının buharlaşmaması için alacaklılar kurulunda haklarını savunuyoruz.