avoguzhansisman@hotmail.com Han Plus Çarşısı, Sultaniye Mah. 330. Sk., Esenyurt / İstanbul
A

Adli Arama Nedir?

Suç delillerinin elde edilmesi veya şüphelinin yakalanması amacıyla hakim kararıyla yapılan hukuki müdahaledir.

Ö

Önleme Araması Nedir?

Suçun işlenmesini önlemek ve kamu düzenini korumak amacıyla yapılan idari nitelikteki arama işlemidir.

E

El Koyma Nedir?

İspat aracı olan veya müsadereye tabi eşyanın devlet tarafından muhafaza altına alınması tedbiridir.

T

Teknik Takip Nedir?

İletişimin denetlenmesi ve teknik araçlarla izleme yoluyla yapılan gizli delil toplama yöntemidir.

G

Gizli Soruşturmacı Nedir?

Örgütlü suçlarla mücadele kapsamında, kimliği gizlenerek örgüt içine sızdırılan kamu görevlisidir.

H

Hukuka Aykırı Delil Nedir?

Kanunun öngördüğü usullere aykırı toplanan ve yargılamada ispat aracı olarak kullanılamayan bulgudur.

D

Delil Serbestisi Nedir?

Ceza muhakemesinde her türlü hukuka uygun vasıtanın ispat aracı olarak kullanılabilmesi ilkesidir.

M

Masumiyet Karinesi Nedir?

Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar her bireyin suçsuz sayılmasını emreden temel hak ve hürriyettir.

Ş

Şüpheden Sanık Yararlanır Nedir?

Maddi gerçeğe ulaşırken ortada kalan şüphenin mutlaka sanık lehine değerlendirilmesi zorunluluğudur.

A

Adil Yargılanma Hakkı Nedir?

Bağımsız mahkeme önünde, hakkaniyete uygun ve makul sürede yargılanma hakkını kapsayan evrensel güvencedir.

S

Savunma Hakkı Nedir?

Bireyin kendisine yöneltilen iddialara karşı haklarını koruyabilme ve adalete erişim güvencesidir.

K

Kanunilik İlkesi Nedir?

Kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi gereği, eylemlerin ancak önceden kanunla suç sayılması halinde cezalandırılmasıdır.

Ö

Ölçülülük İlkesi Nedir?

Devletin müdahale aracı ile ulaşılmak istenen amaç arasındaki makul dengenin korunması prensibidir.

G

Geriye Yürümezlik İlkesi Nedir?

Kanunların yürürlüğe girdiği andan itibaren uygulanması ve geçmişteki olaylara etki etmemesi kuralıdır.

U

Usuli Kazanılmış Hak Nedir?

Yargılama sürecinde kesinleşen veya bozmaya uyulmasıyla taraflar lehine doğan ve geri dönülemeyen hukuki durumdur.

K

Kesin Hüküm Nedir?

Mahkeme kararının kanun yolları tüketilerek artık değiştirilemez hale gelmesi ve davanın kapanmasıdır.

A

Ara Karar Nedir?

Davayı nihai olarak bitirmeyen, ancak yargılama sürecini yönetmek için verilen hazırlayıcı kararlardır.

N

Nihai Karar Nedir?

Mahkemenin uyuşmazlığı çözerek dosyadan el çektiği ve yargılamayı o aşamada bitiren karardır.

D

Delil Sözleşmesi Nedir?

Tarafların, bir vakıanın hangi delillerle ispat edilebileceği konusunda önceden yaptıkları anlaşmadır.

İ

İspat Hakkı Nedir?

Tarafların iddialarını mahkeme önünde kanıtlama ve sunulan delillerin incelenmesini isteme yetkisidir.

Ç

Çelişkili Karar Nedir?

Mahkeme kararının gerekçesi ile hükmü veya kısa karar ile gerekçeli karar arasındaki uyumsuzluktur.

G

Gerekçesiz Karar Nedir?

Mahkemenin ulaştığı sonucu hangi kanıtlara ve hukuki nedenlere dayandırdığını belirtmediği sakat karardır.

A

Açık Hata Nedir?

Kararda ilk bakışta fark edilebilen, hukukun veya dosya kapsamının bariz şekilde göz ardı edilmesidir.

M

Maddi Hata Nedir?

Karar metnindeki isim, tarih veya hesaplamalardan kaynaklanan bariz yazım ve teknik yanlışlıklardır.

H

Hukuki Hata Nedir?

Mahkemenin vakıaları doğru tespit etmesine rağmen, uygulanacak hukuk kuralını yanlış seçmesidir.

K

Kesinleşme Şerhi Nedir?

Mahkeme kararının artık hiçbir kanun yoluyla değiştirilemeyeceğini resmi olarak belgeleyen yazıdır.

İ

İlam Niteliğinde Belge Nedir?

Mahkeme kararı olmamasına rağmen, kanun gereği bir ilam gibi doğrudan icra edilebilen belgelerdir.

İ

İcra Edilebilirlik Nedir?

Bir mahkeme kararının veya hukuki belgenin, devlet gücüyle zorla yerine getirilmeye uygun olmasıdır.

D

Dava Açılmamış Sayılması Nedir?

Davanın takipsiz bırakılması veya harç eksikliği gibi nedenlerle hiç açılmamış gibi sonuç doğurmasıdır.

S

Süre Tutum Dilekçesi Nedir?

Gerekçeli karar yazılana kadar kanun yolu başvuru haklarını koruyan acil bildirim dilekçesidir.

C

Cevap Süresi Nedir?

Davalının, kendisine tebliğ edilen dava dilekçesine karşı savunmalarını mahkemeye sunması için tanınan yasal süredir.

D

Delil Listesi Nedir?

Tarafların iddialarını kanıtlamak için dayandıkları tüm ispat araçlarını topluca gösteren resmi dökümdür.

T

Tanık Listesi Nedir?

Mahkemece dinlenilmesi istenen kişilerin isim ve adreslerini içeren, ikinci kez verilmesi yasak olan listedir.

O

Olağan Kanun Yolları Nedir?

Henüz kesinleşmemiş mahkeme kararlarının İstinaf veya Temyiz edilerek denetlenmesini sağlayan yollardır.

O

Olağanüstü Kanun Yolları Nedir?

Kesinleşmiş mahkeme kararlarındaki ağır hukuki hataların giderilmesi için başvurulan istisnai son çarelerdir.

Y

Yargılamanın İadesi Sebepleri Nedir?

Sahte belge veya yeni delil gibi nedenlerle kesinleşmiş davanın yeniden açılmasını sağlayan sınırlı hallerdir.

B

Bekletici Mesele Nedir?

Bir davanın çözümü için başka bir davanın veya idari kararın sonucunun beklenmesi zorunluluğudur.

B

Bilirkişi Raporuna İtiraz Nedir?

Uzman raporundaki eksiklik ve hataların giderilmesi için sunulan teknik itiraz beyanlarıdır.

I

Islah Nedir?

Yargılama boyunca yapılan usul işlemlerinin bir defaya mahsus olmak üzere düzeltilmesi ve tamamlanmasıdır.

Z

Zamanaşımı Nedir?

Belirli bir sürenin geçmesiyle hakkın dava yoluyla talep edilebilme kabiliyetini yitirmesidir.

D

Dava Arkadaşlığı Nedir?

Birden fazla kişinin aynı davada davacı veya davalı tarafta birlikte yer alması durumudur.

D

Davaya Müdahale Nedir?

Üçüncü bir kişinin, devam eden bir davaya kendi haklarını korumak amacıyla katılmasıdır.

V

Vekalet Ücreti Nedir?

Avukatın emeğinin karşılığı olan bedel ve mahkemece haksız tarafa yüklenen yargılama gideridir.

A

Adli Yardım Nedir?

Maddi durumu yetersiz olanların, mahkeme masraflarından geçici olarak muaf tutulması hakkıdır.

R

Re'sen Araştırma İlkesi Nedir?

Mahkemenin kamu düzeni gereği, tarafların talebi olmaksızın kendiliğinden delil toplama yetkisidir.

T

Tespit Davası Nedir?

Bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi amacıyla açılan davadır.

E

Eda Davası Nedir?

Davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkum edilmesinin istendiği dava türüdür.

T

Tespit Davası Nedir?

Bir hakkın veya hukuki ilişkinin var olup olmadığının mahkemece belirlenmesi amacıyla açılan davadır.

B

Belirsiz Alacak Davası Nedir?

Alacak miktarının tam belirlenemediği durumlarda, asgari miktar üzerinden açılan dava türüdür.

K

Kısmi Dava Nedir?

Alacağın sadece belirli bir kısmının dava konusu yapıldığı, geri kalan hakların saklı tutulduğu dava türüdür.

H

Hak Düşürücü Süre Nedir?

Belirli bir sürenin geçmesiyle hakkın tamamen ortadan kalktığı kesin süredir.

T

Topluluk Davası Nedir?

Dernek ve diğer tüzel kişilerin, üyelerinin haklarını korumak amacıyla kendi adlarına açtıkları dava türüdür.

T

Tüketici Davası Nedir?

Tüketicilerin, satıcı veya sağlayıcılarla yaşadıkları uyuşmazlıkları çözmek için Tüketici Mahkemelerinde açtıkları davadır.

İ

İptal Davası Nedir?

Hukuka aykırı işlemlerin geçmişe etkili olarak ortadan kaldırılması talebiyle açılan davadır.

İ

İkrar Nedir?

Bir tarafın, karşı tarafça ileri sürülen ve aleyhine hukuki sonuç doğuran bir vakıanın doğruluğunu mahkeme önünde kabul etmesidir.

S

Senetle İspat Nedir?

Miktarı kanunda belirlenen sınırı aşan uyuşmazlıklarda, iddianın ancak yazılı bir belge (senet) ile kanıtlanması zorunluluğudur.

D

Delil Başlangıcı Nedir?

Tek başına vakıayı kanıtlamaya yetmeyen ancak iddiayı muhtemel kılan ve tanık dinlenmesine imkan veren yazılı belgelerdir.

İ

İspat Yükü Nedir?

Bir uyuşmazlıkta iddia edilen vakıanın doğruluğunu kanıtlama sorumluluğunun hangi tarafa ait olduğunu belirleyen hukuk kuralıdır.

H

Hukuki Yarar Nedir?

Davacının mahkemeden hukuki korunma talep etmesinde mevcut, güncel ve meşru bir menfaatinin bulunması gerekliliğidir.

D

Dava Şartı Nedir?

Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı veya yokluğu hakim tarafından re'sen gözetilen zorunlu koşullardır.

E

Ehliyet Nedir?

Bir kişinin kendi eylemleriyle hukuki sonuçlar doğurabilme, hak sahibi olma ve borç altına girebilme yeteneğidir.

T

Taraf Ehliyeti Nedir?

Medeni haklardan yararlanma ehliyetinin usul hukukundaki karşılığı olup, davada taraf olabilme yeteneğini ifade eder.

D

Dava Ehliyeti Nedir?

Bir kişinin mahkemede bizzat veya tayin ettiği vekil aracılığıyla dava açabilme ve usul işlemlerini yapabilme yetkisidir.

V

Vekalet Ücreti Nedir?

Avukatın sunduğu hukuki yardım karşılığında, müvekkili ile yaptığı sözleşme uyarınca hak kazandığı emektir.

K

Karşı Vekalet Ücreti Nedir?

Dava sonunda haklı çıkan tarafın avukatı lehine, haksız çıkan tarafın ödemesine karar verilen yasal ücret kalemidir.

A

Arabuluculuk Nedir?

Uyuşmazlıkların mahkemeye gitmeden, tarafsız bir üçüncü kişi eşliğinde, tarafların kendi kararlarıyla çözülmesini sağlayan dostane bir yöntemdir.

Z

Zorunlu Arabuluculuk Nedir?

Belirli dava türlerinde (İş, Ticaret, Tüketici vb.) mahkemeye başvurmadan önce yerine getirilmesi gereken zorunlu bir dava şartıdır.

İ

İhtiyari Arabuluculuk Nedir?

Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri her türlü uyuşmazlıkta, kendi iradeleriyle başvurdukları barışçıl çözüm yoludur.

İ

İcra Takibi Nedir?

Borçlunun borcunu rızasıyla ödememesi halinde, devlet gücüyle ve icra daireleri aracılığıyla bu borcun tahsil edilmesi sürecidir.

İ

İlamsız İcra Nedir?

Bir mahkeme kararına (ilama) ihtiyaç duyulmaksızın, sadece para veya teminat alacakları için başlatılabilen icra takip türüdür.

İ

İlamlı İcra Nedir?

Bir mahkeme hükmünün veya kanunen ilam niteliğindeki belgelerin zorla yerine getirilmesini sağlayan güçlü bir takip yoludur.

H

Haciz Nedir?

Borçlunun borcuna yetecek miktardaki mal ve haklarına, icra dairesi tarafından el konularak mülkiyetinin kısıtlanması işlemidir.

G

Geçici Haciz Nedir?

Kesin hacizden önce, borçlunun mallarını kaçırmasını önlemek amacıyla uygulanan koruyucu mahiyetteki haciz türüdür.

K

Kesin Haciz Nedir?

Takibin kesinleşmesinden sonra borçlunun mallarının satışına olanak tanıyan, alacağı tahsil etmeyi hedefleyen haciz aşamasıdır.

İ

İcra Emri Nedir?

İlamlı icra takiplerinde, borçluya mahkeme kararına uyması için icra müdürü tarafından gönderilen resmi tebligattır.

Ö

Ödeme Emri Nedir?

İlamsız icra takibinde borçluya gönderilen, borcu ödemesi veya itiraz etmesi için yasal süre tanıyan tebligattır.

M

Menfi Tespit Davası Nedir?

Borçlu olduğu iddia edilen kişinin, aslında böyle bir borcunun bulunmadığının mahkemece saptanması için açtığı davadır.

İ

İstirdat Davası Nedir?

İcra tehdidi altında haksız yere ödenen paranın, geri alınması amacıyla açılan hukuki geri alım davasıdır.

İ

İtirazın İptali Davası Nedir?

Borçlunun ödeme emrine itiraz ederek durdurduğu takibi devam ettirmek için alacaklının açtığı genel hükümlere tabi davadır.

İ

İtirazın Kaldırılması Nedir?

Alacaklının elinde kanunda sayılı belgeler varsa, icra mahkemesinden takibin devamını istediği seri ve pratik bir usul yoludur.

İ

İflas Davası Nedir?

Borçlarını ödeyemeyen tacirin tüm malvarlığının tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılması sürecini başlatan davadır.

K

Konkordato Nedir?

Mali durumu bozulan borçlunun, alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yapılandırmasını sağlayan yasal bir iyileştirme kurumudur.

İ

İhtiyati Haciz Nedir?

Vadesi gelmiş bir alacağın tahsilini garanti altına almak için mahkemeden alınan geçici mallara el koyma yetkisidir.

İ

İhtiyati Tedbir Nedir?

Dava sonuçlanana kadar telafisi güç zararları önlemek amacıyla uyuşmazlık konusu üzerinde verilen geçici mahkeme kararıdır.

D

Delil Tespiti Nedir?

İleride kaybolma veya karartılma riski olan delillerin, mahkeme aracılığıyla önceden incelenip kayıt altına alınması işlemidir.

Z

Zamanaşımı Nedir?

Bir hakkın kazanılması veya kaybedilmesi için kanunun belirlediği sürenin geçmesiyle oluşan hukuki sonuçtur.

H

Hak Düşürücü Süre Nedir?

Kanunla belirlenen ve geçtiğinde hakkın kendiliğinden tamamen sona ermesine neden olan kesin süredir.

M

Mücbir Sebep Nedir?

Öngörülemeyen ve karşı konulamayan, borcun ifasını veya ödevin yerine getirilmesini engelleyen dışsal olaydır.

K

Kusur Nedir?

Hukuka aykırı bir sonucu bilerek istemek (kast) veya gereken dikkati göstermeyerek (taksir) ortaya çıkarmaktır.

A

Ağır Kusur Nedir?

Herkesin göstermesi beklenen en temel dikkat ve özenin dahi gösterilmediği, ağır ihmali ifade eden kusur derecesidir.

T

Tazminat Nedir?

Hukuka aykırı bir eylem veya sözleşmeye aykırılık sonucu doğan zararın, sorumlu kişi tarafından giderilmesidir.

M

Maddi Tazminat Nedir?

Haksız fiil veya sözleşmeye aykırılık nedeniyle kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmenin giderilmesi talebidir.

M

Manevi Tazminat Nedir?

Kişilik hakları saldırıya uğrayan kişinin duyduğu acı, elem ve kederin bir miktar para ile hafifletilmesi amacı güden tazminattır.

H

Haksız Fiil Nedir?

Hukuka aykırı bir şekilde bir başkasının mal veya şahıs varlığına zarar veren ve tazminat borcu doğuran eylemdir.

S

Sebepsiz Zenginleşme Nedir?

Haklı bir sebep olmaksızın, bir kimsenin malvarlığının bir başkasının zararına olacak şekilde artmasıdır.

S

Sözleşme Nedir?

İki veya daha fazla kişinin bir hukuki sonuç doğurmak üzere iradelerini karşılıklı ve uygun olarak açıklamasıdır.

S

Sözleşme Serbestisi Nedir?

Kişilerin kanuni sınırlar içinde, diledikleri konuda ve diledikleri kişiyle sözleşme yapabilme özgürlüğüdür.

İ

İrade Sakatlığı Nedir?

Hukuki işlem yapılırken rızanın hata, hile veya ikrah (korkutma) gibi nedenlerle sakatlanması durumudur.

H

Hata (Yanılma) Nedir?

Kişinin iradesi ile beyanı arasında, kendi istemi dışında oluşan ve sözleşmenin iptaline yol açabilen uyumsuzluktur.

H

Hile (Aldatma) Nedir?

Bir kimsenin kasten yanıltılarak, normalde yapmayacağı bir hukuki işlemi yapmaya sevk edilmesidir.

İ

İkrah (Korkutma) Nedir?

Kişinin ağır ve yakın bir tehlike ile tehdit edilerek, istemediği bir sözleşmeyi imzalamaya zorlanmasıdır.

G

Gabin Nedir?

Bir tarafın zor durumundan veya tecrübesizliğinden yararlanarak edimler arasında açık oransızlık yaratılmasıdır.

T

Temerrüt Nedir?

Borcun ifa zamanı gelmiş olmasına rağmen, borcun taraflardan birinin gecikmesiyle yerine getirilmemesi durumudur.

B

Borç İlişkisi Nedir?

Alacaklı ve borçlu arasında kurulan, bir edimin yerine getirilmesini amaçlayan hukuki bağdır.

A

Alacak Hakkı Nedir?

Borç ilişkisinin alacaklı tarafına tanınan, borçludan belirli bir edimi isteme yetkisidir.

B

Borçlu Temerrüdü Nedir?

Vadesi gelmiş ve ifası mümkün bir borcun, borçlu tarafından zamanında yerine getirilmemesidir.

A

Alacaklı Temerrüdü Nedir?

Borçlunun usulüne uygun sunduğu ifanın, alacaklı tarafından haklı bir sebep olmaksızın reddedilmesidir.

F

Faiz Nedir?

Para borçlarında gecikmenin veya kullanımın bedeli olarak ödenen ek ekonomik değerdir.

T

Temerrüt Faizi Nedir?

Para borcunu vadesinde ödemeyen borçlunun, gecikme süresi boyunca ödemekle yükümlü olduğu tazminatlı faizdir.

Y

Yasal Faiz Nedir?

Kanun tarafından belirlenen ve tarafların özel bir oran kararlaştırmadığı hallerde uygulanan varsayılan faizdir.

S

Sözleşme Faizi Nedir?

Tarafların borç ilişkisinde kendi özgür iradeleriyle ve yasal sınırlar dahilinde belirledikleri özel faizdir.

K

Kefalet Nedir?

Kefilin, borçlunun borcunu ifa etmemesi durumunda alacaklıya karşı kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği güvencedir.

M

Müteselsil Kefalet Nedir?

Alacaklıya, asıl borçluya başvurmadan doğrudan kefile gitme hakkı tanıyan en kuvvetli kefalet sorumluluğudur.

A

Asli Borç Nedir?

Borç ilişkisinin varlık sebebini oluşturan ve tarafların ana amacını temsil eden temel yükümlülüktür.

F

Fer’i Borç Nedir?

Bağımsız bir varlığı olmayan, mevcut bir asli borca dayalı olarak doğan ek yükümlülüktür.

R

Rehin Nedir?

Bir alacağı teminat altına almak üzere bir malın paraya çevrilme yetkisinin alacaklıya verilmesidir.

İ

İpotek Nedir?

Taşınmaz mallar üzerinde kurulan rehin hakkıdır; mülkiyet borçluda kalırken alacak güvenceye alınır.

T

Taşınır Rehni Nedir?

Menkul bir eşyanın alacağı garantilemek için alacaklıya teslim edilmesi veya sicile tescil edilmesidir.

T

Taşınmaz Rehni Nedir?

Bir alacağın teminatı olarak gayrimenkulün değerinin alacaklıya tahsis edilmesidir.

Z

Zilyetlik Nedir?

Bir eşya üzerindeki fiili hakimiyet durumudur; mülkiyetin en önemli belirtisi kabul edilir.

M

Mülkiyet Nedir?

Eşya üzerindeki en geniş kapsamlı ayni haktır; kullanma, yararlanma ve tasarruf yetkisi verir.

H

Haksız Zilyetlik Nedir?

Eşyayı haklı bir sebep olmaksızın elinde bulundurma durumudur; ürün ve zarar tazminini gerektirir.

İ

İyi Niyet Nedir?

Bir hakkın kazanılmasındaki hukuki engelin, kusursuz bir şekilde bilinmemesi durumunun korunmasıdır.

K

Kötü Niyet Nedir?

Bir hakkın kazanılmasını engelleyen durumu bilme veya bilmesi gerekme halidir; hukuki korumayı ortadan kaldırır.

T

Tapu İptal ve Tescil Davası Nedir?

Usulsüz veya yolsuz oluşturulan tapu kayıtlarının gerçek hak sahipliğine göre düzeltilmesi davasıdır.

M

Miras Nedir?

Bir kişinin ölümüyle malvarlığının, hak ve borçlarının yasal veya atanmış mirasçılarına geçişidir.

T

Tereke Nedir?

Miras bırakanın ölümüyle mirasçılarına geçen tüm malvarlığı, hak ve borçlarının bütünüdür.

V

Veraset İlamı Nedir?

Mirasçıların kimler olduğunu ve miras paylarını resmi olarak gösteren mirasçılık belgesidir.

T

Tenkis Davası Nedir?

Miras bırakanın saklı payları ihlal eden tasarruflarının yasal sınıra indirilmesi davasıdır.

M

Mirasın Reddi Nedir?

Mirasçının, borca batık veya istenmeyen mirası yasal süre içinde reddetme hakkıdır.

V

Vasiyetname Nedir?

Kişinin ölümünden sonrası için malvarlığı üzerindeki son arzularını belirten tek taraflı beyandır.

M

Miras Sözleşmesi Nedir?

Miras bırakan ile mirasçı arasında yapılan ve karşılıklı bağlayıcılığı olan ölüme bağlı tasarruftur.

N

Nafaka Nedir?

Bakım yükümlülüğü altındaki kişilerin geçimi için ödenen aylık destek bedelidir.

T

Tedbir Nafakası Nedir?

Boşanma davası sürecinde eş ve çocukların geçimini sağlamak için hükmedilen geçici nafakadır.

İ

İştirak Nafakası Nedir?

Velayeti alamayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılım borcu olan nafakadır.

Y

Yoksulluk Nafakası Nedir?

Boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eşe, kusuru daha ağır olmamak şartıyla bağlanan süresiz nafakadır.

B

Boşanma Davası Nedir?

Evlilik birliğinin kanuni sebeplerle mahkeme kararı ile sona erdirilmesi sürecidir.

A

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Eşlerin boşanmanın tüm sonuçlarında mutabık kalarak, en az 1 yıllık evlilik sonrası tek celsede ayrılmasıdır.

Ç

Çekişmeli Boşanma Nedir?

Tarafların boşanma veya sonuçları (velayet, tazminat vb.) üzerinde anlaşamadığı, yargılamanın delillerle yürüdüğü dava türüdür.

V

Velayet Nedir?

Reşit olmayan çocuğun korunması, eğitimi ve temsili üzerinde anne ve babaya tanınan hak ve yükümlülüklerin bütünüdür.

K

Kişisel İlişki Tesisi Nedir?

Velayeti kendisinde olmayan ebeveynin, çocukla bağını sürdürmesi için mahkemece belirlenen görüşme düzenidir.

E

Evlat Edinme Nedir?

Bir çocuk ile onun soyundan gelmeyen kişi arasında mahkeme kararıyla kurulan yasal soybağı ilişkisidir.

N

Nüfus Kaydı Nedir?

Bireyin devlete olan resmi kimliğinin, aile bağlarının ve kişisel durum sicilinin tutulduğu resmi kütüktür.

S

Soybağı Nedir?

Çocuk ile anne ve babası arasındaki hukuki bağlanma ilişkisidir; miras ve velayetin temelidir.

B

Babalık Davası Nedir?

Evlilik dışı doğan çocuk ile biyolojik babası arasındaki soybağının mahkemece hükmen kurulmasıdır.

S

Soybağının Reddi Nedir?

Nüfusta baba görünen kişi ile çocuk arasındaki hukuki bağın gerçek duruma uymadığı gerekçesiyle kesilmesidir.

E

Evlenmenin İptali Nedir?

İrade sakatlığı (hata, hile, korkutma) veya yasal engeller nedeniyle evliliğin mahkemece sona erdirilmesidir.

E

Evlenmenin Butlanı Nedir?

Kanunun emredici hükümlerine aykırı kurulan evliliğin en başından itibaren geçersiz sayılmasıdır.

C

Ceza Davası Nedir?

Suç teşkil eden bir fiilin işlendiği iddiasıyla, sanığın cezalandırılması için devlet eliyle açılan yargılamadır.

K

Kamu Davası Nedir?

Toplum menfaatini ilgilendiren suçlarda Cumhuriyet Savcısı tarafından devlet adına açılan ve yürütülen davadır.

Ş

Şikayet Nedir?

Mağdurun, işlenen suçun soruşturulması için yetkili makamlara başvurarak failin cezalandırılmasını istemesidir.

Ş

Şikayete Tabi Suç Nedir?

Kovuşturulması mağdurun iradesine bırakılmış, şikayet olmadan yargılaması yapılamayan suç türleridir.

R

Re’sen Soruşturma Nedir?

Şikayete bağlı olmayan suçlarda, suçun öğrenilmesiyle savcılığın kendiliğinden başlattığı takip sürecidir.

S

Soruşturma Nedir?

Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen, savcılıkça yürütülen hazırlık safhasıdır.

K

Kovuşturma Nedir?

İddianamenin kabulüyle başlayan ve mahkeme huzurunda delillerin tartışıldığı yargılama aşamasıdır.

T

Tutuklama Nedir?

Sanığın kaçmasını veya delilleri karartmasını önlemek amacıyla hakim kararıyla cezaevine konulması işlemidir.

A

Adli Kontrol Nedir?

Tutuklama yerine başvurulan; imza veya yurt dışı yasağı gibi denetimli serbestlik yükümlülükleridir.

G

Gözaltı Nedir?

Suç şüphesi altındaki kişinin, soruşturma işlemleri için yetkili mercilerce kısa süreliğine alıkonulmasıdır.

İ

İfade Alma Nedir?

Şüphelinin, kolluk görevlileri veya Cumhuriyet Savcısı tarafından suçla ilgili olarak dinlenmesi işlemidir.

S

Sorgu Nedir?

Şüpheli veya sanığın, sadece hakim veya mahkeme tarafından suç teşkil eden fiil üzerine dinlenmesidir.

M

Müdafi Nedir?

Şüpheli veya sanığı ceza yargılamasında savunan ve yasal haklarını koruyan avukattır.

V

Vekil Nedir?

Hukuk davalarında tarafları veya ceza davasında mağduru temsil eden profesyonel avukattır.

M

Mağdur Nedir?

Suç teşkil eden fiil nedeniyle hakları doğrudan zedelenen ve haksızlığa uğrayan kişidir.

M

Müşteki Nedir?

İşlenen bir suç nedeniyle resmi şikayette bulunan mağdur veya suçtan zarar gören kişidir.

K

Katılan (Müdahil) Nedir?

Açılan kamu davasına şikayetçi olarak dahil olan ve davanın tarafı haline gelen mağdurdur.

İ

İddianame Nedir?

Savcının, sanığın cezalandırılması için topladığı delilleri ve suçlamaları içeren resmi belgedir.

K

KYOK (Takipsizlik) Nedir?

Savcılığın dava açmaya gerek görmediği veya delil yetersizliği nedeniyle dosyayı kapatması kararıdır.

B

Beraat Nedir?

Yargılama sonunda sanığın suçsuz bulunması veya suçun ispatlanamaması nedeniyle verilen aklanma kararıdır.

M

Mahkumiyet Nedir?

Sanığın suçlu olduğunun mahkemece kesin olarak tespit edilmesi ve buna bağlı bir ceza tayin edilmesidir.

H

HAGB Nedir?

Sanığın 5 yıl boyunca suç işlememesi halinde davanın düşmesini ve sicilinin temiz kalmasını sağlayan sistemdir.

E

Cezanın Ertelenmesi Nedir?

Verilen hapis cezasının, belirli şartlarla cezaevi dışında infaz edilmesine olanak tanıyan bir infaz kurumudur.

A

Adli Para Cezası Nedir?

Suçun karşılığı olarak devlet hazinesine ödenmesine karar verilen ve adli sicile işlenen para cezasıdır.

H

Hapis Cezası Nedir?

Kişinin özgürlüğünün suçun karşılığı olarak ceza infaz kurumunda kısıtlanmasıdır.

T

Tekerrür Nedir?

Mahkumiyet sonrası yeniden suç işlenmesi halinde uygulanan ağırlaştırılmış ceza rejimidir.

U

Uzlaştırma Nedir?

Belirli suçlarda mağdur ve failin tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşarak davayı sonlandırmasıdır.

Ö

Önödeme Nedir?

Hafif suçlarda yargılama yapılmadan belli bir miktarın ödenmesiyle davanın açılmamasını sağlayan kurumdur.

Ş

Şahsi Cezasızlık Sebebi Nedir?

Fail ile mağdur arasındaki akrabalık bağı gibi özel nedenlerle suç olsa dahi ceza verilmemesi halidir.

C

Cezayı Kaldıran Şahsi Sebep Nedir?

Suçtan sonra ortaya çıkan pişmanlık gibi durumların faile ceza verilmesine engel olmasıdır.

T

Teşebbüs Nedir?

Suçun işlenmesine başlanıp irade dışı nedenlerle sonucun gerçekleşmemesi halidir.

İ

İştirak Nedir?

Bir suçun birden fazla kişi tarafından el ve iş birliği içinde işlenmesidir.

M

Müşterek Fail Nedir?

Suçun işlenişi üzerinde ortak hakimiyet kuran ve eylemi doğrudan gerçekleştiren kişidir.

A

Azmettiren Nedir?

Suç işleme kararı olmayanı ikna ederek suçu işleten asıl sorumlu kişidir.

Y

Yardım Eden Nedir?

Suçu bizzat işlemeyip, suçun işlenmesini kolaylaştıran veya faile destek olan kişidir.

S

Suçların İçtimai Nedir?

Birden fazla suçun aynı anda veya farklı zamanlarda işlenmesi durumunda cezanın belirlenmesi sistemidir.

B

Bileşik Suç Nedir?

İki ayrı suçun kanun gereği birleşerek tek bir bağımsız suç oluşturması halidir.

Z

Zincirleme Suç Nedir?

Aynı suç işleme kararı kapsamında aynı kişiye karşı farklı zamanlarda aynı suçun işlenmesidir.

F

Fikri İçtima Nedir?

Tek bir fiil ile birden fazla farklı suçun işlenmesi durumunda en ağır cezanın verilmesi kuralıdır.

İ

İnfaz Nedir?

Kesinleşen ceza kararlarının yasal usullere uygun olarak yerine getirilmesi sürecidir.

D

Denetimli Serbestlik Nedir?

Hükümlünün cezasının son bölümünü toplum içinde denetim altında geçirmesini sağlayan sistemdir.

K

Koşullu Salıverilme Nedir?

Cezasını iyi halli çeken hükümlünün yasal sürenin sonunda dışarı çıkarılması halidir.

S

Sabıka Kaydı Nedir?

Kişinin işlediği suçların ve aldığı cezaların devlet tarafından tutulan resmi dökümüdür.

M

Memnu Hakların İadesi Nedir?

Bir suçtan dolayı kaybedilen yasal hakların belirli süre sonunda geri kazanılması işlemidir.

A

Adli Kontrol Nedir?

Tutuklama yerine uygulanan, kişinin yükümlülüklere tabi tutularak serbest bırakılmasıdır.

S

Seri Yargılama Nedir?

Belirli suçlarda savcı ve sanığın ceza üzerinde anlaşarak süreci hızlandırdığı özel yöntemdir.

B

Basit Yargılama Nedir?

Hafif suçlarda duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmesini sağlayan usuldür.

İ

İstinaf Nedir?

Yerel mahkeme kararlarının Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından yeniden incelenmesi aşamasıdır.

T

Temyiz Nedir?

İstinaf kararlarının Yargıtay tarafından hukuki yönden son kez denetlenmesi aşamasıdır.

K

Karar Düzeltme Nedir?

Kesinleşmiş yargı kararlarındaki ağır hukuki hataların giderilmesi için başvurulan olağanüstü yoldur.

K

Kanun Yararına Bozma Nedir?

Kesinleşmiş kararlardaki ağır hukuki hataların düzeltilmesi için başvurulan olağanüstü bir yoldur.

Y

Yargılamanın Yenilenmesi Nedir?

Dava bittikten sonra ortaya çıkan yeni deliller nedeniyle davanın sil baştan yeniden görülmesidir.

A

AYM Bireysel Başvuru Nedir?

Temel hakları ihlal edilen bireylerin iç hukuk yolları tükendikten sonra başvurduğu en üst denetim yoludur.

A

AİHM Nedir?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ihlali durumunda başvurulabilen uluslararası yargı organıdır.

S

Suç Duyurusu Nedir?

Bir suçun işlendiğine dair bilginin resmi makamlara bildirilmesi ve soruşturmanın başlatılmasıdır.

U

Uzlaşma Nedir?

Mağdur ve failin tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla davanın açılmasını önlemek üzere anlaşmasıdır.

K

KDAE Nedir?

Savcının belirli şartlarda 5 yıl boyunca suç işlenmemesi kaydıyla dava açmayı ertelemesi kararıdır.

A

Adli Tatil Nedir?

Yargı faaliyetlerine ara verilen ve yasal sürelerin durduğu yıllık resmi tatil dönemidir.

N

Nöbetçi Mahkeme Nedir?

Hafta sonu ve tatillerde acil adli işlemleri yürütmekle görevli olan nöbetçi mahkeme düzenidir.

G

Gerekçeli Karar Nedir?

Mahkemenin hükmünü hangi hukuki sebeplere ve delillere dayandırdığını açıkladığı metindir.

İ

İhtiyati Tedbir Nedir?

Dava konusu hakkın korunması için mahkemeden istenen geçici hukuki koruma önlemidir.

İ

İhtiyati Haciz Nedir?

Para alacaklarını garanti altına almak için borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır.

D

Dava Açma Süresi Nedir?

Bir hakkın yargı önünde talep edilebilmesi için yasayla belirlenen kısıtlı zaman dilimidir.

T

Tebligat Nedir?

Hukuki işlemlerin usulüne uygun şekilde muhatabına resmi olarak bildirilmesi sürecidir.

U

Usulsüz Tebligat Nedir?

Yasal şekil şartlarına uyulmadan yapılan ve öğrenme tarihine göre sonuç doğuran bildirimdir.

G

Geçerli Tebligat Nedir?

Tebligat Kanunu'ndaki tüm prosedürlere uygun olarak yapılan ve yasal sonuç doğuran bildirimdir.

T

Tebligat Tarihi Nedir?

Yasal sürelerin hesaplanması için esas alınan, tebliğ evrakının muhataba ulaştığı resmi gündür.

D

Duruşma Nedir?

Mahkemenin tarafları dinlediği, delilleri tartıştığı ve yargılamayı yürüttüğü sözlü oturumdur.

D

Duruşma Tutanağı Nedir?

Duruşmada yaşanan tüm süreçlerin ve beyanların kayda geçirildiği resmi ispat belgesidir.

T

Tensip Zaptı Nedir?

Mahkemenin dava açıldıktan sonra ilk incelemeyi yaparak yargılama yol haritasını belirlediği belgedir.

D

Dava Dosyası Nedir?

Bir uyuşmazlığa dair tüm dilekçe, delil ve tutanakların sistematik olarak toplandığı resmi arşivi birimidir.

U

UYAP Kaydı Nedir?

Ulusal Yargı Ağı Projesi üzerinden davanın tüm süreçlerinin izlenebildiği resmi elektronik sicildir.

E

Elektronik Tebligat Nedir?

Tebligatın muhatabın resmi dijital posta kutusuna saniyeler içinde ulaştığı modern bildirim sistemidir.

S

SEGBİS Nedir?

Mahkemeye gelemeyen kişilerin video konferans yoluyla duruşmaya katılımını sağlayan teknik altyapıdır.

S

Ses ve Görüntü Kaydı Nedir?

Maddi gerçeği aydınlatan güçlü bir delil türü olduğu kadar mahremiyet açısından hassas bir veri türüdür.

H

Hukuki Sebep Nedir?

Bir talebin veya kararın dayandığı, yasalarda öngörülen temel kural veya prensiptir.

M

Maddi Vakıa Nedir?

Uyuşmazlığın temelini oluşturan, duyu organlarıyla algılanabilen ve ispatlanması gereken somut olaydır.

H

Hukuki Dinlenilme Hakkı Nedir?

Tarafların yargılamada kendilerini ifade etme ve savunmalarını sunma konusundaki anayasal hakkıdır.

U

Usul Ekonomisi Nedir?

Yargılamanın en kısa sürede, en az giderle ve en verimli şekilde sonuçlandırılması prensibidir.

Y

Yargılama Giderleri Nedir?

Davanın yürütülmesi için ödenen harç, masraf ve vekalet ücreti gibi zorunlu ödemelerdir.

H

Harç Nedir?

Devletin sunduğu yargı hizmeti karşılığında tahsil edilen vergi benzeri resmi ödemedir.

P

Peşin Harç Nedir?

Dava açılırken ödenmesi zorunlu olan, nihai karar harcının avansı niteliğindeki başlangıç ücretidir.

K

Karar Harcı Nedir?

Mahkemenin verdiği nihai hükmün tescili ve icraya konulabilmesi için devlete ödenen final harcıdır.

V

Vekalet Harcı Nedir?

Bir davanın avukat aracılığıyla takibi için vekaletnamenin dosyaya sunulması sırasında ödenen maktu harçtır.

G

Gider Avansı Nedir?

Tebligat, bilirkişi ve tanık giderleri gibi masrafların karşılanması amacıyla davanın başında yatırılan ön ödemedir.

T

Tanık Gideri Nedir?

Mahkemeye gelerek beyanda bulunan tanıklara, harcadıkları zaman ve yol masrafları için ödenen tazminatıdır.

B

Bilirkişi Ücreti Nedir?

Teknik bilgisinden yararlanılan uzmana, hazırladığı rapor karşılığında tarifeye göre ödenen bedeldir.

K

Keşif Gideri Nedir?

Mahkeme heyetinin olay yerine gitmesi için gereken ulaşım ve memur harcırahlarını kapsayan masraflardır.

A

Adli Yardım Nedir?

Dava masraflarını karşılama gücü olmayanlara sağlanan harç muafiyeti ve ücretsiz avukatlık hizmetidir.

A

Adli Yardım Kararı Nedir?

Mahkemenin, kişinin fakirlik durumunu saptayarak giderlerden geçici muafiyetine dair verdiği ara karardır.

K

Kısmi Dava Nedir?

Alacağın bir kısmının dava konusu edilerek yargılama risklerinin ve maliyetlerin yönetildiği dava türüdür.

B

Belirsiz Alacak Davası Nedir?

Alacak miktarının tam belirlenemediği durumlarda zamanaşımı avantajı sağlayan özel dava türüdür.

T

Topluluk Davası Nedir?

Dernek, vakıf veya sendikaların üyelerinin ortak haklarını korumak amacıyla açtıkları dava türüdür.

T

Tüketici Davası Nedir?

Bireysel tüketici ile satıcı arasındaki uyuşmazlıkları çözen, harçtan muaf özel yargı yoludur.

T

Ticari Arabuluculuk Nedir?

Ticari uyuşmazlıklarda mahkemeye gitmeden önce arabulucu huzurunda çözüm aramanın yasal zorunluluğudur.

İ

İş Hukuku Uyuşmazlığı Nedir?

İşçi ile işveren arasındaki sözleşmeden, çalışma koşullarından veya ücretlerden doğan yasal çekişmelerdir.

İ

İşe İade Davası Nedir?

Geçersiz sebeple işten çıkarılan işçinin, işine geri dönme hakkını yargı yoluyla aradığı özel bir davadır.

K

Kıdem Tazminatı Nedir?

İş yerinde geçirilen yılların ve sadakatin karşılığında işçiye ödenen en temel toplu ödeme türüdür.

İ

İhbar Tazminatı Nedir?

İş sözleşmesini usulsüz ve bildirim sürelerine uymadan fesheden tarafın ödemek zorunda olduğu tazminattır.

F

Fazla Mesai Ücreti Nedir?

Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için işçiye ödenmesi gereken %50 zamlı ek ücrettir.

Y

Yıllık İzin Ücreti Nedir?

İşçinin anayasal dinlenme hakkı olan izinlerini kullanmadan ayrılması durumunda ödenen karşılığıdır.

İ

İş Sözleşmesi Feshi Nedir?

İşçi veya işveren tarafından, hizmet akdinin tek taraflı irade beyanıyla sona erdirilmesi işlemidir.

H

Haklı Fesih Nedir?

Ağır kusurlar nedeniyle sözleşmeyi "derhal" ve tazminatsız sona erdirme yetkisidir.

G

Geçerli Fesih Nedir?

Ekonomik nedenlerle veya performans düşüklüğüyle, tazminatları ödenerek yapılan fesih türüdür.

S

Sendikal Tazminat Nedir?

İşçinin sendikal faaliyetleri nedeniyle işten çıkarılması halinde ödenen ağır yaptırım tazminatıdır.

İ

İş Kazası Nedir?

İş yerinde veya işin yürütümü sırasında meydana gelen ve işçiyi bedenen/ruhen yaralayan her türlü olaydır.

M

Meslek Hastalığı Nedir?

İşin niteliğinden dolayı zamanla ortaya çıkan bedensel veya ruhsal hastalık halidir.

S

Sosyal Güvenlik Nedir?

Bireylerin yaşlılık, hastalık ve ölüm gibi sosyal risklere karşı devlet güvencesi altına alınmasını sağlayan hukuk dalıdır.

S

SGK Prim Borcu Nedir?

İşverenin çalıştırdığı sigortalılar adına devlete ödemesi gereken primlerin yatırılmaması sonucu oluşan borç yüküdür.

E

Emeklilik Şartları Nedir?

Yaşlılık aylığına hak kazanmak için yasal olarak tamamlanması gereken yaş ve prim günü kriterlerinin bütünüdür.

V

Vergi Hukuku Nedir?

Devletin kamu hizmetlerini karşılamak üzere bireylerden aldığı mali yükümlülükleri düzenleyen hukuk dalıdır.

V

Vergi Ziyaı Nedir?

Mükellefin kusuruyla verginin eksik veya geç tahakkuk ettirilmesi sonucu oluşan hazine kaybıdır.

U

Usulsüzlük Cezası Nedir?

Vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine uyulmaması nedeniyle kesilen idari para cezasıdır.

Ö

Özel Usulsüzlük Cezası Nedir?

Fatura, fiş gibi belgelerin düzenlenmemesi veya alınmaması gibi spesifik ihlaller için uygulanan yaptırımdır.

V

Vergi İncelemesi Nedir?

Ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu saptamak amacıyla mükellef kayıtlarının devletçe kontrol edilmesidir.

V

Vergi Mahkemesi Nedir?

Vergi uyuşmazlıklarını ve mali yükümlülüklerden doğan cezaları çözümleyen uzmanlık mahkemesidir.

İ

İdari Para Cezası İtirazı Nedir?

İdari birimlerce kesilen haksız para cezalarının yargı yoluyla iptal edilmesi sürecidir.

K

Kabahatler Kanunu Nedir?

Toplum düzenini bozan hafif ihlalleri ve bunlara uygulanacak idari yaptırımları düzenleyen kanundur.

İ

İdari Yaptırım Nedir?

İdarenin, hukuk ihlallerine karşı mahkeme kararı olmadan doğrudan uyguladığı cezai önlemlerdir.

M

Mülki Amir Nedir?

Bir il veya ilçede devletin otoritesini ve kanunların icrasını temsil eden en yüksek idari makamdır.

K

Kabahat Nedir?

Suç kadar ağır olmayan ancak toplumsal düzeni bozduğu için idari yaptırıma bağlanan hafif ihlallerdir.

A

Adli Para Cezası Nedir?

Mahkemece verilen, ödenmediğinde hapis cezasına çevrilebilen asli bir yaptırım türüdür.

H

HAGB Nedir?

Sanığın 5 yıl suç işlememesi şartıyla, verilen cezanın sicile işlenmemesi ve sonuç doğurmamasıdır.

S

Sabıka Kaydı Nedir?

Kişinin kesinleşmiş ceza mahkumiyetlerinin devlet tarafından tutulan resmi dökümüdür.

E

Cezanın Ertelenmesi Nedir?

Mahkumiyetin infazının, belirli bir denetim süresi içinde suç işlememek şartıyla ertelenmesi işlemidir.

D

Denetimli Serbestlik Nedir?

Cezanın cezaevi dışında, devletin gözetimi ve belli yükümlülükler altında infaz edildiği sistemdir.

K

Koşullu Salıverme Nedir?

Cezasını iyi halli çeken hükümlünün, yasal süresi dolunca şartlı olarak serbest bırakılmasıdır.

T

Suçta Tekerrür Nedir?

Kesinleşmiş bir mahkumiyetten sonra yeniden suç işlenmesi ve cezanın ağır şartlarda infaz edilmesidir.

İ

İnfazın Durdurulması Nedir?

Kesinleşmiş bir cezanın uygulanmasının, yargılamanın yenilenmesi gibi nedenlerle askıya alınmasıdır.

M

Memnu Hakların İadesi Nedir?

Mahkumiyet nedeniyle kaybedilen kamu haklarının, yasal süre dolunca mahkemece geri verilmesidir.

D

Disiplin Cezası Nedir?

Kamu görevlisinin kusurlu davranışları nedeniyle uygulanan uyarma, kınama gibi idari yaptırımlardır.

İ

İdari Soruşturma Nedir?

Kamu görevlisi hakkında disiplin suçu iddiası üzerine yürütülen resmi inceleme ve delil toplama sürecidir.

D

Devlet Memurluğu Nedir?

Asli ve sürekli kamu hizmetlerini yürütmek üzere atanan görevlilerin liyakat esaslı yasal statüsüdür.

M

Memuriyetten Çıkarma Nedir?

Bir daha atanmamak üzere memurluk sıfatının bir disiplin cezası olarak sona erdirilmesidir.

G

Görevden Uzaklaştırma Nedir?

Soruşturmanın selameti için memurun işinden geçici olarak el çektirilmesi tedbiridir.

İ

İdari Dava Açma Süresi Nedir?

İdari işlemlere karşı yargı yoluna başvurmak için tanınan ve aşılması hak kaybına yol açan yasal sürelerdir.

Y

Yürütmenin Durdurulması Nedir?

İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğacaksa, işlemin etkilerinin geçici olarak durdurulmasıdır.

İ

İptal Davası Nedir?

Hukuka aykırı idari işlemlerin, yargı kararıyla geçmişe etkili olarak hukuk aleminden silinmesi davasıdır.

T

Tam Yargı Davası Nedir?

İdarenin işlem veya eylemleri sonucu uğranılan maddi ve manevi zararların devletten tahsil edilmesi davasıdır.

İ

İdari İşlem Nedir?

İdarenin kamu gücünü kullanarak, tek taraflı irade beyanıyla kişiler üzerinde hukuki sonuç doğuran tasarruflarıdır.

İ

İdari Eylem Nedir?

İdarenin bir belgeye dayanmayan, fiziksel dünyada değişiklik yapan fiili hareketleridir.

İ

İdari Vesayet Nedir?

Merkezi yönetimin, yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki sınırlı hukuka uygunluk denetimi yetkisidir.

H

Hiyerarşi Nedir?

Aynı kurum içindeki üst makamın alt makam üzerindeki emir ve denetim yetkisini içeren derece düzenidir.

K

Kamu Tüzel Kişiliği Nedir?

Kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan, kamu gücüne sahip ve bağımsız hukuki kimliği olan organizasyonlardır.

K

Kamu Yararı Nedir?

İdarenin tüm eylem ve işlemlerinde gözetmek zorunda olduğu toplumsal fayda idelidir.

Y

Yetki Devri Nedir?

Bir kamu makamının kanunla kendisine verilen karar alma yetkisini, belirli şartlarla alt makama aktarmasıdır.

İ

İmza Devri Nedir?

Karar verme yetkisinin üstte kaldığı, ancak evrakın imzalanması işinin alt makama bırakılması işlemidir.

V

İdari Vekalet Nedir?

Bir makamın boşalması durumunda, yetkilerin geçici olarak başka bir görevli tarafından kullanılmasıdır.

T

Tedviren Görevlendirme Nedir?

Derece veya sınav şartını taşımayan personelin, bir görevi geçici olarak yürütmesi için görevlendirilmesidir.

İ

İkinci Görev Nedir?

Bir memura, asli görevinin yanında uzmanlık alanı gereği verilen ilave resmi sorumluluk ve ek ödeme sürecidir.

M

Müşterek Kararname Nedir?

Üst düzey kamu görevlilerinin atanmasında kullanılan en üst düzey idari onay usulüdür.

A

Asaleten Atama Nedir?

Kamu görevlisinin adaylık sürecini tamamlayarak kadrosuna kalıcı olarak sahip olması işlemidir.

İ

Memuriyette İstifa Nedir?

Devlet memurunun kendi isteğiyle ve yasal prosedürlere uyarak memurluk statüsünü sona erdirmesidir.

M

Müstafi Sayılma Nedir?

Görevine mazeretsiz kesintisiz 10 gün gelmeyen memurun istifa etmiş kabul edilmesi durumudur.

E

Memuriyette Emeklilik Nedir?

Belirli yaş ve hizmet süresini dolduran memurun çalışma hayatını sonlandırarak sosyal haklarına kavuşmasıdır.

G

Görevden Çekilme Nedir?

Memurun yasal bekleme sürelerine uyarak veya mazeret göstererek memuriyetten ayrılması sürecidir.

M

Muvafakat Nedir?

Bir memurun başka bir kuruma naklen geçebilmesi için mevcut kurumunun verdiği resmi geçiş onayıdır.

B

Becayiş Nedir?

Aynı kurumun farklı yerlerdeki aynı unvanlı iki memurunun, karşılıklı anlaşarak yer değiştirmesidir.

A

Aday Memurluk Nedir?

Devlet memurluğuna ilk kez atananların, asaletleri onaylanana kadar geçirdikleri deneme ve eğitim evresidir.

A

Asli Memurluk Nedir?

Adaylık sürecini başarıyla tamamlayan memurun, devlet memurluğu güvencesine tam sahip olduğu statüdür.

S

Sözleşmeli Personel Nedir?

Kamu hizmetlerinde özel uzmanlık gerektiren işlerde yıllık sözleşme ile çalışan personel statüsüdür.

G

Geçici Personel Nedir?

Eskiden bir yıldan az süreli işler için öngörülmüş, bugün çoğu 4/B'ye dönüştürülmüş kamu statüsüdür.

S

Sürekli İşçi Nedir?

Kamu kurumlarında belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan ve TİS haklarına sahip olan personeldir.

K

Kamu İşçisi Nedir?

Genel idare esasları dışında, devlet kurumlarında özel hukuk hükümlerine göre istihdam edilen çalışanlardır.

T

Taşeron İşçi Nedir?

Kamunun hizmet alımı kapsamında şirketler aracılığıyla çalıştırdığı ve dönüşüm sürecine giren personeldir.

K

Kadro Nedir?

Kamu hizmetinin yürütülmesi için kanunla oluşturulan, unvanı ve derecesi önceden belirlenmiş yasal birimdir.

P

Pozisyon Nedir?

Sözleşmeli personel istihdamı için ihdas edilen, belirli bir proje veya hizmet odaklı çalışma statüsüdür.

D

Derece Nedir?

Memurun eğitim seviyesi ve kıdemine göre belirlenen, maaş ve statüsünü belirleyen ana hiyerarşik basamaktır.

K

Kademe Nedir?

Derece içindeki her bir hizmet yılını temsil eden ve maaş artışını sağlayan en küçük statü birimidir.

E

Ek Gösterge Nedir?

Memurun unvan ve derecesine göre belirlenen, özellikle emeklilik haklarını doğrudan etkileyen mali katsayıdır.

Y

Yan Ödeme Nedir?

Memurlara iş güçlüğü, iş riski ve mali sorumluluk gibi kriterlere göre ödenen ek mali kalemlerdir.

Ö

Özel Hizmet Tazminatı Nedir?

Memuriyet sınıfı ve derecesine göre ödenen, vergi kesintisi olmayan en ağırlıklı maaş kalemidir.

T

Taban Aylığı Nedir?

Tüm devlet memurları için derece ve kademeden bağımsız olarak hesaplanan sabit katsayılı aylık unsurudur.

K

Kıdem Aylığı Nedir?

Memurun devlet hizmetinde geçen her yılı karşılığında ödenen ve tecrübeyi ödüllendiren mali bir haktır.

S

Sosyal Haklar Nedir?

Kamu görevlilerine maaşları dışında sağlanan aile, çocuk, doğum ve ölüm yardımı gibi desteklerdir.

H

Harcırah Nedir?

Kamu görevlisinin görevi gereği yaptığı yolculuk masraflarının devletçe karşılanması statüsüdür.

Y

Yurt İçi Geçici Görev Yolluğu Nedir?

Memurun merkez dışındaki kısa süreli görevlerinde ulaşım ve barınma giderlerinin ödenmesidir.

Y

Yurt Dışı Geçici Görev Yolluğu Nedir?

Memurun yabancı ülkelerdeki görevlendirmelerinde döviz üzerinden ödenen harcırah rejimidir.

S

Sürekli Görev Yolluğu Nedir?

Naklen atanan memurun yeni görev yerine taşınma ve yerleşme masraflarını karşılayan tazminattır.

H

Harcırah Kanunu Nedir?

Kamu görevlilerinin tüm görev yolluğu standartlarını belirleyen temel yasal düzenlemedir.

M

Memuriyet Mahalli Nedir?

Memurun çalıştığı yerleşim birimi ve buraya bağlı sınırları belirleyen yasal alandır.

H

Harcırah Bildirimi Nedir?

Memurun seyahat harcamalarını idareye raporladığı, ödeme sürecini başlatan resmi beyandır.

G

Gündelik Nedir?

Memurun görev mahalli dışındaki yeme ve içme gibi günlük ihtiyaçlarını karşılayan sabit ödemedir.

K

Konaklama Gideri Nedir?

Memurun geçici görevle gittiği yerde barınma için ödediği ücretlerin devletçe karşılanan kısmıdır.

F

Fazla Mesai Nedir?

Haftalık 40 saatlik çalışma süresinin dışında yaptırılan görevler ve bunların karşılığı olan haklardır.

İ

İzin Hakkı Nedir?

Memurun fiziksel ve ruhsal sağlığını korumak amacıyla verilen mesaiye yasal ara verme yetkisidir.

Y

Yıllık İzin Nedir?

Memurun hizmet süresine göre hak kazandığı, ücretli ve geleceğe devredilebilir dinlenme hakkıdır.

M

Mazeret İzni Nedir?

Evlenme, doğum, ölüm gibi özel hallerde verilen, yıllık izinden düşülmeyen süreli izinlerdir.

H

Hastalık İzni Nedir?

Memurun sağlık sorunları nedeniyle hekim raporuna dayanarak mesai yapmadığı yasal izin sürecidir.

R

Refakat İzni Nedir?

Ağır hasta yakını olan memura; iyileşme sürecinde destek olması için verilen ücretli özel izindir.

A

Aylıksız İzin Nedir?

Memurların belirli şartlar altında maaş almaksızın kadrolarını korudukları uzun süreli ara verme hakkıdır.

D

Doğum Sonrası Aylıksız İzin Nedir?

Çocuğu dünyaya gelen memurların, bebeklerinin gelişimi için alabildikleri 24 aylık ücretsiz izindir.

A

Askerlik Nedeniyle Aylıksız İzin Nedir?

Muvazzaf askerlik görevini yapan memurların, bu süre zarfında kadrolarının saklı tutulduğu statüdür.

R

Refakat Nedeniyle Aylıksız İzin Nedir?

Ağır hasta yakınına bakmak için kullanılan ücretli izin sonrası verilen 18 aylık ek ücretsiz izindir.

E

Eğitim Nedeniyle Aylıksız İzin Nedir?

Memurun mesleki gelişimini artırmak amacıyla yurt dışında eğitim alabilmesi için sunulan ücretsiz izindir.

H

Hizmet Süresi Nedir?

Memurun kamu hizmetinde, askerlikte ve sigortalı işlerde geçirdiği toplam zaman dilimidir.

K

Kıdem Nedir?

Personelin kamu hizmetinde geçirdiği yıllarla orantılı olarak kazandığı tecrübe ve öncelik statüsüdür.

K

Kademe İlerlemesi Nedir?

Memurun bulunduğu derece içerisinde, her yıl kazandığı bir basamak artış ve maaş iyileşmesidir.

D

Derece Yükselmesi Nedir?

Memurun bir üst hiyerarşik kademeye taşınması ve mali haklarının dikey olarak artması sürecidir.

Ü

Üst Derece Kadroya Atanma Nedir?

Yeterli hizmet süresine sahip memurun, normal basamakları beklemeden üst kadrolara atanabilmesi imkanıdır.

H

Hukuki İşlem Ehliyeti Nedir?

Kişinin kendi fiilleriyle haklar kazanma ve borçlar altına girme iktidarını ifade eden temel kapasitedir.

T

Tam Ehliyet Nedir?

Ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmayan kişilerin sınırsız hukuki işlem yapabilme statüsüdür.

S

Sınırlı Ehliyet Nedir?

Kural olarak ehliyetli olup, bazı önemli mali işlemlerde yasal danışman onayına tabi olanların durumudur.

T

Tam Ehliyetsizlik Nedir?

Ayırt etme gücünden yoksun kişilerin eylemlerinin hukuki sonuç doğurmadığı ve geçersiz sayıldığı statüdür.

A

Ayırt Etme Gücü Nedir?

Kişinin eylemlerinin sebep ve sonuçlarını kavrayabilme ve makul şekilde hareket edebilme yeteneğidir.

V

Vasi Nedir?

Kısıtlanan erginlerin veya velayeti olmayan küçüklerin menfaatlerini korumak üzere atanan yasal temsilcidir.

K

Kayyım Nedir?

Belirli bir işin görülmesi veya bir varlığın yönetilmesi için mahkemece atanan sınırlı yetkili temsilcidir.

V

Vesayet Nedir?

Kendi haklarını koruyamayan kişilerin, devlet eliyle ve bir vasi aracılığıyla koruma altına alındığı sistemdir.

K

Kısıtlama Kararı Nedir?

Kişinin kendisini veya malvarlığını zarara uğratmasını engellemek için fiil ehliyetinin sınırlandırılması ilamıdır.

G

Gaiplik Nedir?

Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya uzun süredir haber alınamayan şahısların hukuken ölü sayılması durumudur.

G

Gaiplik Kararı Nedir?

Mahkemenin gaiplik şartlarının oluştuğunu tescil eden ve mülkiyet haklarını paylaştıran nihai ilamdır.

Ö

Ölüm Karinesi Nedir?

Cesedi bulunmasa da ölmesine kesin gözüyle bakılan hallerde, mülki amir emriyle ölü kaydı düşülmesidir.

N

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Nedir?

Nüfus kütüğündeki hatalı bilgilerin gerçeğe uygun hale getirilmesi amacıyla açılan tespit davasıdır.

A

Ad Değişikliği Davası Nedir?

Haklı sebeplerin varlığı halinde, kişinin isminin mahkeme yoluyla değiştirilmesi sürecidir.

S

Soyadı Değişikliği Davası Nedir?

Soyadının milli kültüre aykırılığı veya ailevi nedenlerle mahkeme kararıyla tescil edilen değişimdir.

K

Kişilik Hakkı Nedir?

Kişinin sırf insan olmasıyla kazandığı; onuruna, bedenine ve hürriyetine yönelik her türlü saldırıya karşı mutlak hakkıdır.

M

Manevi Bütünlük Nedir?

Bireyin ruhsal dengesi ve toplumsal saygınlığının korunması; haksız saldırılar karşısında manevi tazminat hakkının temelidir.

K

Kişisel Veri İhlali Nedir?

Bireyi belirlenebilir kılan bilgilerin hukuka aykırı olarak işlenmesi, sızdırılması veya izinsiz paylaşılması durumudur.

U

Unutulma Hakkı Nedir?

Geçmişteki ilgisiz veya haksız verilerin internetten silinmesini veya arama sonuçlarından kaldırılmasını isteme hakkıdır.

B

Basın Özgürlüğü Nedir?

Haber ve düşüncelerin sansüre uğramadan yayılması hakkı; kamuoyunun aydınlatılmasının anayasal güvencesidir.

İ

İfade Özgürlüğü Nedir?

Bireyin düşünce ve kanaatlerini her türlü vasıta ile açıklama ve yayma hakkıdır; demokrasinin temel güvencesidir.

İ

İnternet İçerik Kaldırma Nedir?

Kişilik haklarını ihlal eden internet içeriklerinin (haber, yorum vb.), yer sağlayıcı veya mahkeme yoluyla silinmesi sürecidir.

E

Erişim Engeli Kararı Nedir?

Hukuka aykırı içeriğin bulunduğu linke ulaşımın mahkeme veya BTK kanalıyla teknik olarak durdurulmasıdır.

B

BTK Kararı Nedir?

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun, kamu düzeni veya suçun önlenmesi amacıyla verdiği idari erişim işlemleriidir.

H

Hakaret Suçu Nitelikli Hali Nedir?

Suçun; kamu görevlisine karşı, dini değerler nedeniyle veya alenen işlenmesi sonucu cezanın artırıldığı durumdur.

A

Aleni Hakaret Nedir?

Hakaretin, belirsiz sayıda kişinin duyabileceği veya görebileceği bir ortamda işlenmesi sonucu cezanın artırıldığı durumdur.

S

Sosyal Medya Suçu Nedir?

İnternet platformları üzerinden işlenen hakaret, tehdit veya dezenformasyon gibi siber eylemlerin genel adıdır.

D

Dijital Şiddet Nedir?

İnternet araçları ile bireylerin psikolojik tacize uğraması, ısrarlı takip edilmesi veya özel verilerinin ifşa edilmesidir.

E

Elektronik Delil Zinciri Nedir?

Dijital verilerin ele geçirildiği andan mahkemeye kadar orijinalliğinin ve bütünlüğünün korunması sürecidir.

H

Hash Değeri Nedir?

Bir dijital dosyanın benzersiz matematiksel kodu; delilin sonradan değiştirilip değiştirilmediğini ispatlayan tekniktir.

S

Siber Saldırı Nedir?

Bilişim sistemlerinin güvenliğini veya verilerini hedef alan her türlü yasa dışı teknolojik müdahaledir.

V

Veri Sızdırma Nedir?

Kurumsal veya kişisel verilerin, güvenlik zaafiyeti nedeniyle yetkisiz üçüncü kişilerin eline geçmesi veya ifşasıdır.

F

Fidye Yazılımı Nedir?

Sistemleri şifreleyerek erişimi engelleyen ve verilerin iadesi için genellikle kripto para talep eden zararlı yazılımdır.

K

Kimlik Hırsızlığı Nedir?

Başkasının kişisel bilgilerini çalarak onun adına işlem yapma, hesap açma veya dolandırıcılık faaliyetinde bulunma eylemidir.

B

Banka Dolandırıcılığı Nedir?

Bilişim sistemleri üzerinden banka müşterilerinin hesaplarına yetkisiz erişilerek varlıkların haksız aktarılması suçudur.

P

POS Dolandırıcılığı Nedir?

Ödeme terminalleri veya sanal POS sistemleri kullanılarak; kart kopyalama veya sahte işlemlerle yapılan finansal hırsızlıktır.

K

Kripto Para Dolandırıcılığı Nedir?

Dijital varlıkların ele geçirilmesi veya saadet zinciri kurguları (ponzi) üzerinden yapılan yeni nesil siber suçlardır.

B

Blockchain Delili Nedir?

Blokzincir üzerindeki değiştirilemez kayıtların, mahkemelerce dijital veri veya delil başlangıcı olarak kabul edilmesi sürecidir.

A

Akıllı Sözleşme Nedir?

Blokzincir üzerinde çalışan ve belirli şartlar gerçekleştiğinde kodlar aracılığıyla kendiliğinden icra edilen dijital protokollerdir.

D

Dijital İmza Geçerliliği Nedir?

Güvenli elektronik imzanın, 5070 Sayılı Kanun kapsamında ıslak imza ile aynı hukuki değeri taşıması ve yasal sonuçlarıdır.

E

Elektronik Ticaret Hukuku Nedir?

İnternet üzerinden gerçekleştirilen ticari faaliyetlerin, reklamların ve veri koruma süreçlerinin düzenlendiği hukuk dalıdır.

M

Mesafeli Satış Sözleşmesi Nedir?

Satıcı ve tüketicinin fiziksel olarak karşı karşıya gelmeden, dijital ortamda kurdukları ve tüketiciye özel haklar tanıyan sözleşmedir.

C

Cayma Hakkı Nedir?

Tüketicinin, mesafeli sözleşmelerde malı teslim aldığı tarihten itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin vazgeçme yetkisidir.

T

Tüketici Hakem Heyeti Nedir?

Tüketici ile satıcı arasındaki düşük meblağlı uyuşmazlıkları mahkemeye gitmeden önce hızlıca çözen kanuni kurumdur.

A

Ayıplı Mal Nedir?

Tüketiciye teslim edilen malın; örneklerine uygun olmaması, kullanım amacına cevap vermemesi veya kusurlu olması halidir.

A

Ayıplı Hizmet Nedir?

Sağlanan hizmetin; standartlara uygun olmaması, eksik yapılması veya vaat edilen faydayı sağlamaması halidir.

G

Garanti Süresi Nedir?

Malın tesliminden itibaren başlayan ve imalat hatalarına karşı tüketiciyi koruyan en az 2 yıllık yasal süredir.

S

Satıştan Kaçınma Nedir?

Satıcının, vitrinde sergilediği veya stoklarında bulunan malı, haklı bir sebep olmaksızın satmayı reddetmesi eylemidir.

A

Ayıp İhbarı Nedir?

Tüketicinin, maldaki bir kusuru fark ettiğinde haklarını kullanabilmek amacıyla bu durumu satıcıya bildirmesi işlemidir.

T

Tüketici Mahkemesi Nedir?

Tüketici uyuşmazlıklarına bakmakla görevli, harçtan muaf ve basit yargılama usulü uygulayan ihtisas mahkemesidir.

T

Tüketici Davası Nedir?

Tüketici işlemi sonucunda doğan uyuşmazlıkların çözümü için Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi nezdinde açılan davadır.

B

Bankacılık Hukuku Nedir?

Bankaların faaliyetlerini, denetimlerini ve müşterileriyle olan finansal ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır.

K

Kredi Sözleşmesi Nedir?

Bankanın müşterisine belirli bir fonu kullandırmayı, müşterinin ise bunu faiziyle geri ödemeyi taahhüt ettiği akittir.

M

Mevduat Güvencesi Nedir?

Bankaların iflası riskine karşı, bireysel tasarrufların devlet (TMSF) tarafından belirli bir limite kadar sigortalanmasıdır.

K

Kredi Kartı Aidatı Nedir?

Bankaların yıllık kart hizmeti karşılığında talep ettikleri, ancak yasada belirtilen şartlar oluşmadığında iadesi gereken bedeldir.

T

Temerrüt Faizi Nedir?

Borcun vadesinde ödenmemesi durumunda, gecikme süresi için borçluya uygulanan yasal veya sözleşmesel ek faizdir.

B

Bileşik Faiz Yasağı Nedir?

Borcun geometrik artışını önlemek amacıyla, birikmiş faize yeniden faiz işletilmesinin hukuken engellenmesi ilkesidir.

K

Kredi Hayat Sigortası Nedir?

Borçlunun ölümü durumunda kalan borcun sigorta tarafından ödenmesini sağlayan ve mirasçıları koruyan güvencedir.

B

Borç Yapılandırması Nedir?

Ödeme güçlüğü çeken borçlunun, alacaklı kurumla anlaşarak vadesini uzatması veya ödeme planını değiştirmesi sürecidir.

K

Kara Liste (Risk Merkezi) Nedir?

Borçlarını düzenli ödemeyenlerin merkezi sistemde kaydedilmesi ve finansal itibarlarının kısıtlanması durumudur.

V

Varlık Yönetim Şirketi Nedir?

Bankaların tahsil edemediği donuk alacakları devralan ve borçlulardan tahsilat sürecini yürüten lisanslı kuruluşlardır.

İ

İş Hukuku Nedir?

İşçi ve işveren arasındaki hizmet ilişkilerini, çalışma koşullarını ve haklarını düzenleyen hukuk dalıdır.

İ

İş Sözleşmesi Nedir?

İşçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin ise ücret ödemeyi üstlendiği temel çalışma akitidir.

B

Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nedir?

İşin niteliği gereği süresi önceden belirlenen, objektif şartlara bağlı istisnai iş sözleşmesi türüdür.

B

Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi Nedir?

İş ilişkisinin sona ereceği tarihin belirlenmediği ve işçiye en geniş korumayı sağlayan asıl sözleşme türüdür.

K

Kıdem Tazminatı Nedir?

En az 1 yıl çalışan işçinin, sözleşmesi kanunda belirtilen nedenlerle bittiğinde ödenen toplu tazminattır.

İ

İhbar Tazminatı Nedir?

İş sözleşmesini fesheden tarafın, kanuni bildirim sürelerine uymaması halinde ödediği tazminattır.

İ

İşe İade Davası Nedir?

Haksız yere işten çıkarılan işçinin, işine geri dönmek ve boşta geçen sürelerini tazmin etmek için açtığı davadır.

M

Mobbing Nedir?

İş yerinde çalışana yönelik sistematik olarak uygulanan; yıldırma ve dışlama amacı güden psikolojik taciz eylemleridir.

F

Fazla Mesai Ücreti Nedir?

Haftalık 45 saati aşan çalışmalar için ödenen, normal ücretin en az %50 zamlı halidir.

H

Haftalık İzin Nedir?

İşçiye her yedi günlük zaman dilimi içinde verilmesi zorunlu olan en az 24 saatlik kesintisiz ve ücretli dinlenme hakkıdır.

Y

Yıllık Ücretli İzin Nedir?

En az 1 yıl çalışan işçinin kıdemine göre her yıl alabildiği, dinlenme amacıyla öngörülen ücretli tatil hakkıdır.

U

UBGT Ücreti Nedir?

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye ödenen ek yasal ücrettir.

K

Kötüniyet Tazminatı Nedir?

İş güvencesi dışındaki işçilerin, işveren tarafından art niyetli işten çıkarılmasına karşı ödenen 3 kat ihbar tazminatıdır.

S

Sendikal Tazminat Nedir?

İşçinin sendikal faaliyetleri nedeniyle işten çıkarılması durumunda ödenen, en az 1 yıllık ücret tutarındaki tazminattır.

İ

İş Kazası Nedir?

İş yerinde veya yürütülen iş nedeniyle meydana gelen; çalışanı bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaydır.

M

Meslek Hastalığı Nedir?

İşin niteliği veya yürütüm şartları nedeniyle zamanla ortaya çıkan bedensel veya ruhsal hastalık durumudur.

İ

İş Gücü Kaybı Oranı Nedir?

Kaza sonucu kişinin meslekte kazanma gücünde meydana gelen azalmanın raporla belirlenmiş yüzdelik ifadesidir.

M

Manevi Tazminat (İş Kazası) Nedir?

İş kazası sonucu bedensel bütünlüğü bozulanların yaşadığı acı ve kederin bir nebze olsun dindirilmesi için ödenen paradır.

D

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?

Bir kimsenin ölümü nedeniyle desteğini yitiren yakınlarının uğradıkları maddi zararın tazmin edilmesidir.

İ

İşveren Sorumluluğu Nedir?

İşverenin iş yerinde işçinin sağlığını ve güvenliğini koruma ve her türlü önlemi alma konusundaki yasal ödevidir.

A

Alt İşveren (Taşeron) Nedir?

Bir işverenden yardımcı işlerde veya uzmanlık gerektiren bölümlerde iş alan ve kendi işçilerini çalıştıran bağımsız işverendir.

A

Asıl İşveren Sorumluluğu Nedir?

Alt işveren işçilerinin ücret ve tazminat haklarından, asıl işverenin de alt işverenle birlikte sorumlu olması ilkesidir.

E

Eşit Davranma Borcu Nedir?

İşverenin, çalışanları arasında haklı bir neden olmaksızın ayrımcılık yapmama ve fırsat eşitliği sunma yükümlülüğüdür.

İ

İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Nedir?

Çalışanları tehlikelerden korumak ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla yapılan sistemli çalışmalar bütünüdür.

İ

İşyeri Devri Nedir?

İş yerinin el değiştirmesi halinde, çalışanların haklarının ve kıdemlerinin kesintisiz şekilde yeni işverene geçmesidir.

İ

İhale Makamı Sorumluluğu Nedir?

Kamu kurumlarının, ihale verdikleri şirketlerin ödenmeyen işçi ücretlerinden hakedişler oranında yasal sorumluluğudur.

A

Arabuluculuk (İş Hukuku) Nedir?

İş uyuşmazlıklarında dava açmadan önce başvurulması zorunlu olan ve tarafları uzlaştırmayı amaçlayan yasal çözüm yoludur.

İ

İşe Başlatmama Tazminatı Nedir?

İşe iade kararını uygulamayan işverenin, işçinin kıdemine göre ödemek zorunda olduğu 4-8 aylık ücret tutarındaki tazminattır.

B

Boşta Geçen Süre Ücreti Nedir?

İşe iade davası kazanan işçiye, mahkeme sürecinde işten uzak kaldığı dönem için ödenen 4 aylık hak ediş tutarıdır.

H

Hak Düşürücü Süre Nedir?

İş Kanunu'nda belirli hakların kullanımı için öngörülen ve geçmesi durumunda hakkın kendisini yok eden kesin süredir.

İ

İbraname Nedir?

İşçinin tüm haklarını aldığını ve işverenden başka bir talebi olmadığını beyan ettiği yazılı borç tasfiye belgesidir.

İ

İbraname Geçerlilik Şartları Nelerdir?

İbranamenin geçerli olması için; yazılı olması, fesihten 1 ay sonra imzalanması ve ödemenin bankadan yapılması gibi yasal zorunluluklardır.

Ç

Çalışma Belgesi Nedir?

İşten ayrılan işçiye verilen; çalışma süresini ve yapılan işin türünü gösteren, işverenin vermesi zorunlu olan belgedir.

R

Rekabet Yasağı Nedir?

İşçinin işten ayrıldıktan sonra, belirli bir süre ve bölgede, eski işvereniyle rakip faaliyet yürütmeme yükümlülüğüdür.

C

Cezai Şart Nedir?

Sözleşmedeki bir borcun ihlali halinde ödenmesi kararlaştırılan, karşılıklılık ilkesine tabi yasal yaptırım tutarıdır.

İ

Yeni İş Arama İzni Nedir?

İhbar süresi içindeki işçiye, mesai saatlerinde ücreti kesilmeksizin yeni bir iş bulması için verilen yasal izindir.

G

Grev Nedir?

İşçilerin, haklarını korumak amacıyla aralarında anlaşarak işi topluca bırakmaları ve üretimi durdurma eylemidir.

L

Lokavt Nedir?

İşverenin, greve karşı bir savunma veya pazarlık aracı olarak işçileri topluca işten uzaklaştırıp üretimi durdurmasıdır.

S

Sendika Özgürlüğü Nedir?

Çalışanların ve işverenlerin, haklarını savunmak için serbestçe sendika kurma, üye olma veya ayrılma hakkıdır.

T

Toplu İş Sözleşmesi (TİS) Nedir?

Sendika ile işveren arasında yapılan, iş yerindeki çalışma düzenini ve sosyal hakları belirleyen geniş kapsamlı sözleşmedir.

A

Arabulucu Tutanak İcrası Nedir?

Arabuluculuk sonunda sağlanan anlaşmanın, mahkeme ilamı gücünde işleme konulması ve alacağın devlet gücüyle tahsili sürecidir.

G

Grev Gözlemcisi Nedir?

Grev sırasında iş yerinde yasalara uyulup uyulmadığını ve grev kırıcılığı yapılıp yapılmadığını sendika adına denetleyen görevlidir.

G

Geçici İş İlişkisi Nedir?

İşçinin, yazılı onayı ile holding bünyesinde veya özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici süreyle başka bir işverene devredilmesidir.

A

Analık İzni Nedir?

Kadın işçinin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık zorunlu ve ücretli izin dönemidir.

E

Emzirme (Süt) İzni Nedir?

Kadın çalışanlara, çocuğu bir yaşından küçük olduğu sürece çocuklarını emzirmeleri için verilen günlük 1,5 saatlik ücretli izindir.

E

Evlilik İzni Nedir?

İşçinin evlenmesi durumunda, yıllık izin süresinden düşülmeksizin verilen 3 günlük ücretli mazeret iznidir.

Ö

Ölüm İzni Nedir?

İşçinin birinci derece yakınını kaybetmesi durumunda, cenaze ve yas işlemleri için tanınan 3 günlük ücretli süredir.

B

Babalık İzni Nedir?

Eşi doğum yapan erkek işçiye, ailesinin yanında olması için tanınan 5 günlük ücretli mazeret izni hakkıdır.

E

Engelli Çocuk İzin Hakkı Nedir?

%70 engelli çocuğu olan ebeveynlere, tedavi süreçleri için yılda tanınan toplam 10 günlük ücretli mazeret iznidir.

M

Mazeret İzinleri Nedir?

İşçinin yaşamındaki özel veya zorunlu haller nedeniyle, çalışamadığı sürelerde kanunen tanınan ücretli mazeret haklarıdır.

G

Gece Çalışması Nedir?

Saat 20.00'den 06.00'ya kadar süren, günde en fazla 7,5 saat ile sınırlı olan ve özel sağlık denetimine tabi çalışma dönemidir.

G

Gece Vardiyası Nedir?

İş yerinde nöbetleşe yürütülen çalışmalarda gece dönemine rastlayan ve haftalık rotasyonla değiştirilmesi zorunlu olan iş dilimidir.

P

Postalar Halinde Çalışma Nedir?

İşin niteliği gereği, birbirini takip eden işçi gruplarının belirli saat aralıklarıyla nöbetleşe yürüttüğü vardiyalı çalışma sistemidir.

T

Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşler Nedir?

İş sağlığı ve güvenliği açısından yüksek risk taşıyan ve çalışanların mesleki eğitim almış olmasının zorunlu olduğu iş sınıflarıdır.

A

Ağır İş Sağlık Raporu Nedir?

İşçinin yapacağı işin risklerine bedenen dayanıklı olduğunu kanıtlayan, işe girişte ve periyodik olarak alınması zorunlu tıbbi belgedir.

İ

İş Kazası Nedir?

İş yerinde veya görev sırasında meydana gelen, sigortalıyı bedenen ya da ruhen engelli hale getiren her türlü ani olaydır.

M

Meslek Hastalığı Nedir?

Çalışılan işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple zamanla ortaya çıkan bedensel veya ruhsal sağlık bozukluğudur.

İ

İş Kazası Bildirimi Nedir?

Meydana gelen bir kazanın işveren tarafından 3 iş günü içinde SGK'ya ve derhal kolluk birimlerine bildirilmesi zorunluluğudur.

K

Kaçınılmazlık İlkesi Nedir?

Teknik ve bilimsel tüm önlemlere rağmen önlenemeyen olayların işverenin kusur sorumluluğunu azaltan hukuki durumudur.

İ

İşverenin Gözetme Borcu Nedir?

İşverenin, işçiyi iş yerindeki her türlü fiziksel ve ruhsal tehlikelere karşı koruma ve kişilik haklarına saygı gösterme ödevidir.

B

Bedensel Tamlık Nedir?

Kişinin vücut yapısının her türlü dış müdahale, yaralanma veya sakatlıktan korunmuş olma hali ve dokunulmazlığıdır.

M

Manevi Tazminat Nedir?

İş kazası sonucu bedensel bütünlüğü bozulan işçinin yaşadığı acı, elem ve kederin telafisi için hükmedilen paradır.

R

Ruhi Bütünlük Nedir?

İşçinin sadece fiziksel değil, zihinsel ve duygusal sağlığının da iş yerindeki baskı ve travmalardan korunması hakkıdır.

M

Mücbir Sebep Nedir?

Tarafların kontrolü dışında gelişen ve iş sözleşmesinin yerine getirilmesini imkansız kılan dışsal afet veya engellerdir.

İ

İşçinin Ağır Kusuru Nedir?

İş kazasının meydana gelmesinde işçinin kasti hareketi veya ağır ihmalinin olması durumu olup tazminatta indirim sebebidir.

M

Maluliyet Nedir?

Sigortalının çalışma gücünü en az %60 veya meslekte kazanma gücünü en az %10 oranında kaybetmesi durumudur.

S

Sürekli İş Göremezlik Nedir?

Kalıcı bedensel kayıp yaşayan sigortalıya SGK tarafından bağlanan ve ömür boyu süren sakatlık maaşıdır.

G

Geçici İş Göremezlik Nedir?

İş kazası veya hastalık nedeniyle işe gidemeyen sigortalıya SGK tarafından ödenen günlük rapor parasıdır.

İ

İş Gücü Kaybı Oranı Nedir?

Kişinin beden fonksiyonlarındaki azalmanın, çalışma kapasitesine yüzde kaçlık bir etkisi olduğunu belirten veridir.

B

Bakıcı Gideri Tazminatı Nedir?

Kaza sonucu başkasının yardımına muhtaç hale gelen işçinin yaşamı boyunca ihtiyaç duyacağı bakıcı maliyetidir.

D

Destekten Yoksun Kalma Nedir?

İş kazası sonucu ölen işçinin bakmakla yükümlü olduğu kişilerin uğradığı geleceğe yönelik maddi zarar tazminidir.

C

Cenaze Giderleri Nedir?

Vefat eden sigortalının defin aşamasına kadar yapılan tüm zorunlu ve örfi harcamaların işverenden talep edilmesidir.

Ö

Ölüm Geliri Nedir?

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine SGK tarafından bağlanan aylık maaştır.

S

SGK Rücu Davası Nedir?

SGK'nın işçiye yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirleri, kusuru oranında işverenden geri istemek amacıyla açtığı davadır.

İ

İSG Eğitimi Nedir?

İşverenin, işçiyi iş yerindeki riskler ve korunma yöntemleri konusunda bilgilendirme konusundaki mutlak yasal ödevidir.

İ

İSG Uzmanı Kimdir?

İş yerinde güvenli ortamın tesisi için işverene danışmanlık yapan Bakanlık sertifikalı teknik personellerdir.

İ

İş Yeri Hekimi Kimdir?

Çalışanların sağlık gözetiminden sorumlu olan ve işe uygunluklarını denetleyen yetkili tıp doktorudur.

R

Risk Değerlendirmesi Nedir?

İş yerindeki potansiyel tehlikelerin sistematik olarak tespiti ve önlem planlarının oluşturulması sürecidir.

K

Donanım (KKD) Nedir?

Çalışanları yürütülen işin risklerine karşı koruyan baret, maske, eldiven gibi her türlü araç ve gereçtir.

R

Ramak Kala Olayı Nedir?

Yaralanmaya yol açmayan ancak kaza potansiyeli taşıyan 'ucuz atlatılan' vakaların raporlanıp analiz edilmesidir.