1. Sürekli İşçi (4/D) Kavramının Tanımı ve Mahiyeti
Sürekli işçi, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'un 4. maddesinin (D) bendi uyarınca istihdam edilen; kamu kurumlarında fiziki emek, teknik destek, koruma-güvenlik veya temizlik gibi asli ve sürekli işleri yürütmek üzere belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan personeldir. 4/D'li personel, memurların aksine "statü hukukuna" değil, **4857 Sayılı İş Kanunu**'na ve **6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu**'na tabidir. 2018 yılında taşeron sisteminin büyük oranda kaldırılmasıyla, kamu hizmeti alımı kapsamında çalışan binlerce taşeron işçi de "Sürekli İşçi" kadrosuna geçirilerek bu statüye dahil edilmiştir.
2. 4/D Statüsünün Temel Özellikleri
- Sözleşme Türü: Belirsiz süreli iş sözleşmesi esastır; yani iş sonuna kadar değil, emekli olana veya haklı sebeple feshedilene kadar devam eder.
- Ücret ve Yan Haklar: Memur maaş katsayısı yerine, toplu iş sözleşmesiyle (TİS) belirlenen yevmiye, ikramiye ve sosyal yardımlar geçerlidir.
- Yargı Yolu: Uyuşmazlıklar İdare Mahkemeleri'nde değil, **İş Mahkemeleri**'nde görülür.
- Kıdem Tazminatı: Memurların emekli ikramiyesine karşılık, işçilerin işten ayrılma veya emeklilik halinde kıdem tazminatı alma hakkı vardır.
3. Taşerondan Kadroya Geçiş (696 Sayılı KHK)
Taşeron işçilerin 4/D kadrosuna geçişiyle birlikte "özlük haklarının iyileştirilmesi" süreci başlamıştır. Ancak bu geçişte tayin haklarının kısıtlı olması en büyük hukuki tartışma konusudur.
4. Disiplin ve Fesih Rejimi
İşçinin işten çıkarılması memura göre daha "kolay" gibi görünse de; İş Kanunu'nun sağladığı "işe iade davası" güvencesi bulunmaktadır. Geçersiz fesih halinde işçi görevine dönebilir.
5. Yargıtay and Danıştay Yaklaşımları
Yüksek yargı tarafından benimsenen mutlak kural; "Statüler arası keskin ayrım"dır. Yargıtay, kamu işçilerinin tüm alacak davalarında asıl yetkili merci olarak, toplu iş sözleşmesi hükümlerinin kanun hükmünde olduğunu vurgular. Yargıtay içtihatlarına göre, kamu işçisinin "ilave tediye" (devlet ikramiyesi) hakkı kanuni bir borçtur ve hiçbir toplu sözleşmeyle kaldırılamaz. Danıştay ise, işçilerin kadroya geçiş sınavları gibi "idari eylemlerini" denetlemekte; ancak işçilik sıfatı kazanıldıktan sonraki süreçleri adli yargıya bırakmaktadır.
Mahkemeler arası uygulamada, "idareye geçişteki hak kayıpları" merkezdedir. Taşerondan 4/D'ye geçen işçilerin, eski iş yerindeki kıdem sürelerinin yıllık izin ve kıdem tazminatı hesabında eksiksiz sayılması gerektiği Yargıtay tarafından kesinleştirilmiştir. Son dönemde yargı, belediye şirketlerinde çalışan "şirket işçileri" ile bakanlıklarda çalışan 4/D'liler arasındaki hak farklılıklarını denetlemekte; "ayrımcılık yasağı" kapsamında ücret adaletini sağlamaya yönelik kararlar vermektedir.
6. Genel Değerlendirme ve Sonuç
Sürekli işçi, kamunun çalışan elleridir. Memur güvencesiyle işçi dinamizmini birleştiren bu statü, Türkiye istihdam piyasasının en sağlam kollarından biridir.
Sonuç olarak, 4/D kadrosuna geçen yeni işçiler ile eski sürekli işçilerin toplu iş sözleşmesinden doğan alacakları, ilave tediye uyuşmazlıkları ve haksız işten çıkarmalar İş Mahkemelerinin konusudur. Şişman Hukuk Bürosu olarak, kamu işçisi müvekkillerimizin işe iade davalarını yürütmekte; toplu iş sözleşmesinden kaynaklı her türlü tazminat ve alacak davasında haklarını sonuna kadar savunmaktayız.